Novas medidas buscan abaratar a electricidade e apoiar a transición en industrias, fogares e transportes, con retos para Galicia

A Comisión Europea presentou un ambicioso Plan de Acción para a Electrificación, co obxectivo de converter a Europa no primeiro “electrocontinente” e reducir a súa vulnerabilidade fronte ás crises enerxéticas. O plan estabelece un obxectivo indicativo de electrificación do 46% para 2040, aumentando o uso de electricidade na enerxía final, que actualmente se mantén no 23% desde hai unha década. Segundo a Comisión, acelerar esta transición pode aforrar até 260.000 millóns de euros anuais en importacións de combustibles fósiles para 2040, ademáis de reducir custos xerais nun 20% e recortar emisións en máis de 2.000 megatoneladas de CO₂.

Barreras e oportunidades para Galicia

Para Galicia, unha rexión onde a industria manufacturinga (sector C) e a electricidade (sector D) son vitales, este plan presenta retos e oportunidades. Unha das principais barreiras é a proporción entre os prezos da electricidade e o gas, que desincentiva o cambio a solucións limpas. A Comisión propón que os Estados membros actuaren para que o custo da electricidade non supere 2,5 veces o do gas nos fogares e 2 veces na industria para 2030. Isto beneficiaría a empresas galegas como Stellantis Vigo ou a industria agroalimentaria de Coren, reducindo os seus custos operativos e mellorando a competitividade. Ademais, os cargos por rede, que representan preto do 25% das facturas domésticas, serán máis flexibles para favorecer un uso máis eficiente da infraestrutura.

Electrificación industrial e emprego

O plan incide na electrificación industrial, onde o 60% da demanda enerxética pode ser electrificada con tecnoloxías dispoñibles. En Galicia, isto é crucial para sectores como o automobilístico, a construción e a industria pesqueira. A Comisión apoiará follos de ruta específicos por sector e facilitará financiamento para investimentos iniciais, que son máis elevados que nas alternativas fósiles. Tamén se promoverán acordos de compra de enerxía (PPAs) para axudar ás industrias a acceder a prezos maioristas máis baixos. Desde unha perspectiva social, a transición debe xerar emprego cualificado; a UE calcula que as cadeas de valor limpas xa empregan a máis de catro millóns de persoas na UE e contribuíron ao 30% do crecemento do PIB en 2025. Galicia debe apostar por formación en electricistas e instaladores de tecnoloxías limpas, co apoio de programas como Erasmus+.

Transporte e portos estratéxicos

O transporte, responsable dun terzo do consumo enerxético na UE, é outro eixo prioritario. Para Galicia, con portos como o de Vigo e A Coruña, a electrificación marítima é clave. O plan acelerará a implantación de infraestruturas de recarga e o subministro eléctrico en terra nos portos, xa obrigado pola regulación europea, o que pode transformar a loxística e reducir custos para armadores galegos. Nos vehículos de turismo, o plan apoia esquemas de arrendamento social para facer accesibles os coches eléctricos a fogares de baixos ingresos, unha medida relevante para combater a desigualdade.

Edificios e eficiencia enerxética

No sector da construción (sector F), que consome a metade do gas europeo, o plan promove a substitución de caldeiras por bombas de calor, que poden reducir facturas até un 60%. Para Galicia, onde moitos fogares e edificios públicos requiren renovación, isto supón unha oportunidade para mellorar o confort e reducir a pobreza enerxética. A Comisión facilitará financiamento a través do Fondo Social do Clima e a Facilidade de Recuperación e Resiliencia, ademais de asociacións para atraer investimento privado en renovación eficiente.

Acción coordinada para Galicia

En definitiva, o plan da UE require unha resposta galega coordinada. A Xunta de Galicia, xunto con entidades como o IGAPE, debe adaptar estas medidas ao contexto local, priorizando a soberanía enerxética e a economía social. É fundamental que as grandes corporacións, como as que operan na automoción ou a alimentación, non acaparen os beneficios sen contribuír a unha transición xusta. A electrificación debe servir para fortalecer o tecido industrial galego, creando emprego de calidade e reducindo a dependencia dos combustibles importados, nunha aposta polo ecoloxismo e a xustiza social.