Sistema de rastrexo e dispositivos intelixentes para reducir o liño abandonado e apoiar aos mariñeiros

O problema da pesca fantasma

En calquera punto do Mediterráneo, hai redes de pesca abandonadas que seguen capturando peixes sen control. Este fenómeno, coñecido como pesca fantasma, consiste en aparellos de pesca perdidos ou abandonados que perpetúan a captura de vida mariña, ameazando especies protexidas como a tartaruga caguama e diminuíndo as poboacións de peixes das que dependen os mariñeiros. En Galicia, cunha industria pesqueira vital, este desafío ambiental e económico é especialmente relevante para a conservación dos recursos mariños e a sustentabilidade do sector.

O proxecto LIFE OASIS, coordinado pola organización española Proxito Alnitak, aborda este problema con dúas estratexias: o rastrexo do liño perdido mediante datos recollidos por unha rede de pescadores e navegantes, e o desenvolvemento de alternativas máis intelixentes e rastrexables que sexan menos propensas a perderse. Esta iniciativa enmárcase na economía social e ecolóxica, promovendo prácticas que benefician tanto ao medio ambiente como ás comunidades pesqueiras locais.

Innovación tecnolóxica aplicada

A derivación empresarial do proxecto está a transformar un método pesqueiro mediterráneo existente, a pesca con AFAD (dispositivos de atracción de peixes ancorados), facendo que os dispositivos sexan moito máis difíciles de perder. Estes flotadores ancorados ao fondo mariño atraen peixes, permitindo aos pescadores coller peixe de forma selectiva e con baixas capturas accesorias, unha práctica que se alinea coa xestión sustentable dos ecosistemas.

LIFE OASIS instala nos flotadores un ecosonador, para que os pescadores poidan comprobar que hai debaixo antes de saír do porto, optimizando así o esforzo pesqueiro e reducindo capturas innecesarias. Tamén se lles incorpora tecnoloxía GPS, que permite localizar e recuperar rapidamente o dispositivo se se suelta, minimizando o impacto ambiental e as perdas económicas para os mariñeiros. Ademais, un sistema de depósito ofrece un incentivo financeiro para que os pescadores devolvan os dispositivos ao final da súa vida útil, fomentando a economía circular e a responsabilidade corporativa no sector.

Relevancia para a economía galega

O éxito de LIFE OASIS no concurso Re:Invest in Nature durante a Semana Verde da UE é unha oportunidade valiosa para o sector pesqueiro, que atrae pouca atención de investidores privados. Para Galicia, onde a pesca é un sector estratéxico que sustenta moitas comunidades costeiras, estas innovacións son cruciais para promover prácticas sostibles e reducir o impacto ambiental. A adopción de tales tecnoloxías podería axudar a conservar os recursos mariños e apoiar a economía local dos mariñeiros galegos, fortalecendo a soberanía alimentaria e a resiliencia fronte aos retos climáticos.

O proxecto contribúe á implementación de políticas clave da UE, como a Estratexia de Biodiversidade para 2030 e a Política Pesqueira Común, aliñándose cos obxectivos de economía social e ecolóxica que promove O Xornal Económico de Galicia. Ademais, enfatiza a importancia de soluções innovadoras que poidan escalarse a outras rexións, como a Eurorregión galego-portuguesa, onde a pesca xoga un papel fundamental na cohesión social e económica.

Financiamento e perspectivas

O spin-off busca agora 2,1 millóns de euros en financiamento mixto, unha combinación de fondos públicos e privados, para completar a súa primeira produción e lanzar comercialmente en Mallorca e Malta para a tempada de pesca de 2028. As probas marítimas do primeiro prototipo xa se completaron, e está en desenvolvemento o segundo prototipo, mostrando o potencial para unha rápida implementación no mercado.

O apoio do programa LIFE foi fundamental para o desenvolvemento temperán da investigación e tecnoloxía, e o apoio cercano ao mercado axudou a traducir os resultados nunha proposta de investimento atractiva. Isto demostra como as iniciativas de financiamento europeo poden impulsar a innovación verde e axudar a traer solucións sustentables ao mercado, un aspecto vital para a transición ecolóxica en Galicia e máis alá. A colaboración entre pescadores, investigadores e investidores é clave para fomentar unha economía mariña máis xusta e ecolóxica, onde a tecnoloxía serve para protexer tanto aos ecosistemas como aos traballos locais.