O primeiro informe de tendencias mundiais de F4E revela que EEUU e China dominan o financiamento, mentres a UE destaca polo seu papel en ITER e a produción científica

A organización europea Fusion for Energy (F4E), responsable de xestionar a contribución da UE ao proxecto internacional ITER, publicou o seu primeiro Global Fusion Energy Trends, un informe exhaustivo que compara as estratexias dos cinco grandes actores mundiais na carreira pola enerxía de fusión: a Unión Europea, China, Xapón, o Reino Unido e os Estados Unidos. O documento analiza cinco dimensións cuantitativas —financiamento público e privado, dispositivos de fusión, publicacións científicas e patentes— e conclúe que cada ecosistema segue un camiño diferenciado, con fortalezas e debilidades propias.

Financiamento: EEUU e China na cabeza

Entre 2022 e 2025, os cinco actores destinaron máis de 20.000 millóns de euros en investimentos identificados en fusión nuclear. Os Estados Unidos encabezan o ránking cunha cifra total de 7.380 millóns de euros, dos cales 2.410 millóns proceden de capital privado, reflexo dun ecosistema empresarial emerxente que aposta con forza pola tecnoloxía de fusión comercial. China sitúase en segundo lugar con 6.940 millóns de euros, dos que 5.450 millóns son gasto público estatal, nunha estratexia de investimento planificado e centralizado.

A Unión Europea acada os 3.340 millóns de euros, incluídos 2.120 millóns en contribucións en especie a ITER a través de F4E. O Reino Unido achega 1.490 millóns e Xapón 1.210 millóns, ambos os dous con financiamento maioritariamente nacional. O informe evidencia así que Europa aposta polo espazo de investigación colaborativo e global, pero presenta niveis comparativamente baixos de investimento privado, unha eiva que o sector urxe a corrixir.

Dispositivos e capacidade tecnolóxica

O mapa de dispositivos de fusión revela que os cinco actores teñen en conxunto 83 instalacións en proxecto, das que 42 están activas —en operación, construción ou actualización—. Os Estados Unidos posúen o maior número, mentres a UE ocupa o segundo posto con 22 dispositivos, dos que 8 están activos. Entre eles destacan instalacións de referencia mundial como WEST ou Wendelstein 7-X, todos de titularidade pública.

Porén, o informe advirte de que ningunha instalación operativa acada aínda o rendemento de plasma necesario para unha central de fusión comercial. Ese salto está previsto que o dean máquinas como ITER, SPARC, BEST e JT-60SA, en desenvolvemento actualmente. A tecnoloxía tokamak mantense como o enfoque dominante, aínda que outras alternativas comezan a gañar presenza.

Publicacións e coñecemento científico

Na dimensión científica, Europa e Estados Unidos manteñen un liderado consolidado. Xuntos representan aproximadamente o 65% das publicacións e o 75% das citas no período 1950-2026. Nos últimos vinte anos, a UE destaca pola maior influencia científica, ao nivel dos EEUU. China, pola súa parte, ten acelerado de forma notable a súa produción investigadora, alcanzando o 21,5% das publicacións entre 2006 e 2026, por diante de Xapón (12%) e o Reino Unido (6%).

Patentes: China domina, pero con alcance limitado

No terreo das patentes, o panorama é especialmente revelador. Das 2.210 familias de patentes vixentes en fusión nuclear identificadas polo informe, China posúe o 60%, cunha expansión vertiginosa nos últimos anos. Os Estados Unidos quedan en segundo lugar co 20%, mentres Xapón, a UE e o Reino Unido se reparten o 6-7% restante cada un.

Con todo, o informe matiza este dato crucial: o 95% das patentes chinesas foron rexistradas unicamente en territorio doméstico, o que limita o seu impacto global e reflicte unha estratexia de protección interna. Outros actores, en cambio, apuestan por patentes de xurisdición múltiple, o que outorga maior proxección internacional á súa propiedade industrial. Esta distinción é fundamental para avaliar a competitividade real de cada ecosistema no futuro mercado da fusión comercial.

O papel estratéxico de Europa

O informe conclúe que Europa, a pesar de mostrar déficits en investimento privado e patentes, posúe sólidas bases para competir na transición cara á fusión comercial. O seu legado científico, a extensa cadea de subministración vinculada a ITER —que abrangue empresas de toda a UE— e o papel tractor de F4E constitúen un activo estratéxico de primeiro nivel. O documento subliña que o éxito nesta carreira non depende só da escala de investimento, senón tamén da capacidade de converter a investigación en capacidade industrial.

Desde a perspectiva galega, a cuestión da enerxía de fusión non é allea. Galicia conta con empresas do sector enerxético e industrial que poderían integrarse na cadea de valor desta tecnoloxía emerxente, nunha aposta que debería pasar por unha planificación pública robusta e por apoiar o tecido produtivo local para non repetir os erros extractivistas doutros ciclos enerxéticos.