A Comisión Europea avalía os primeiros plans nacionais de renovación, que proxectan unha caída do consumo enerxético de ata un 73% en 2050

A Comisión Europea publicou o 14 de xullo de 2026 a súa primeira avaliación dos borradores dos Plans Nacionais de Renovación de Edificios (NBRP, polas súas siglas en inglés), presentados por 15 estados membros máis a Rexión Valona de Bélxica entre decembro de 2025 e maio de 2026. O documento reflicte un forte compromiso dos países da Unión para mellorar a eficiencia enerxética do parque inmobiliario e descarbonizalo, nun contexto no que os edificios representan máis do 30% de toda a enerxía consumida en Europa e o 50% do gas natural utilizado no continente.

Reducir a factura enerxética

Os plans borradores proxectan unha redución do consumo de enerxía primaria de entre o 24% e o 73% para o ano 2050 con respecto aos niveis actuais. Ademais, aproximadamente a metade dos plans contempla reducións de emisións de gases de efecto invernadoiro superiores ao 90% para esa mesma data. Moitos dos estados tamén fixan como obxectivo que as enerxías renovables cubran entre o 40% e o 90% do consumo enerxético dos edificios xa en 2030.

Estas metas non son alleas á realidade galega. Galicia conta cun dos parques de vivenda máis envellecidos e con peores índices de eficiencia enerxética do Estado español, o que converte a rehabilitación nunha prioridade social e ambiental de primeira orde. A dependencia da calefacción de gasóleo ou gas en zonas rurais e periurbanas mantén miles de fogares nunha situación de pobreza enerxética que afecta de xeito desproporcionado ás persoas maiores, ás mulleres que viven soas e ás familias con menos recursos.

Avaliación da Comisión

No seu informe, a Dirección Xeral de Enerxía da Comisión analizou o nivel de ambición dos obxectivos nacionais, as políticas e medidas previstas, a adecuación dos fondos asignados e o grao de participación cidadá nos procesos de consulta pública. O resultado é globalmente positivo, aínda que a Comisión insta aos estados a afinar os seus plans antes de presentar a versión definitiva, cuxo prazo está fixado para o 31 de decembro de 2026.

O marco legal que sustenta estas actuacións é a Directiva de Eficiencia Enerxética dos Edificios (EPBD, EU/2024/1275), revisada e aprobada en 2024. Esta norma obriga os países a establecer traxectorias claras e previsibles de rehabilitación que garantan a descarbonización progresiva do sector.

O desafío galego

Desde unha perspectiva crítica, cómpre subliñar que a ambición dos plans non debe quedar só no papel. A experiencia dos fondos de rehabilitación anteriores demostra que, sen mecanismos redistributivos e sen garantir o acceso das rendas baixas ás axudas, o risco é que a transición enerxética nos edificios beneficie case exclusivamente aos propietarios con capacidade de investimento, deixando á marxe precisamente a quen máis o necesita.

Para Galicia, onde o minifundio inmobiliario e a atomización da propiedade complican calquera proceso de renovación colectiva, será imprescindible que a Xunta deseñe instrumentos específicos que faciliten a rehabilitación en comunidades de propietarios pequenas, en aldeas e en vivendas unifamiliares de baixos ingresos. A integración de enerxías renovables —solar, biomasa forestal sostible ou xeotermia— como vectores principais da transición ofrece, ademais, unha oportunidade para fixar valor e emprego no territorio rural galego.

A avaliación da Comisión supón un paso positivo, pero a clave estará na dotación orzamentaria real, na transparencia dos procesos de consulta e na vontade política de priorizar os sectores máis vulnerables fronte aos intereses das grandes promotoras e fondos de investimento que xa orbitan ao redor dos futuros contratos de rehabilitación masiva.