A conselleira do Mar denuncia que o Goberno central leva máis de dous meses e medio prometendo a medida sen materializala, mentres as traballadoras seguen pagando.

A conselleira do Mar, Marta Villaverde, volveu esixir este luns ao Goberno central que aplique de forma inmediata, efectiva e con carácter retroactivo a exención das cotas da Seguridade Social para as mariscadoras galegas afectadas polos severos temporais de principios de 2026. A responsable autonómica denuncia que o Executivo estatal leva máis de dous meses e medio facendo promesas públicas sen que se teña producido ningún cambio real na situación das traballadoras.

A Consellería do Mar recorda que xa o pasado 13 de marzo solicitou formalmente esta medida de urxencia ao Instituto Social da Mariña (ISM), o organismo estatal con competencia exclusiva en materia de cobertura e exencións para as traballadoras do mar. Ata a data, esa solicitude non obtivo resposta. Mentres tanto, as mariscadoras continúan afrontando o pagamento mensual das súas cotas sen percibir ningún ingreso e sen acceder á prestación por cesamento de actividade por causa de forza maior á que teñen dereito.

Un borrador pola porta traseira

Villaverde cargou con dureza contra o que cualificou como un exercicio de oportunismo: a presentación, a estas alturas, dun simple «principio de acordo» que non supón avance ningún real. Mais a crítica vai máis alá. O Goberno central pretende introducir a medida «pola porta de atrás» e «nun traxe alleo», colándoa nun proxecto de lei —procedente do Real Decreto lei 5/2026— que foi concibido orixinalmente para mitigar danos noutras comunidades autónomas como Andalucía ou Estremadura, e cuxo trámite parlamentario de urxencia está a verse bloqueado por sucesivas ampliacións nos prazos de emendas, sen xustificación aparente.

A conselleira subliña que esta estratexia resulta inadmisible nunha situación de emerxencia real. O litoral galego foi declarado zona gravemente afectada por unha emerxencia de protección civil o pasado 10 de febreiro, mais esa declaración non foi acompañada de ningún recurso económico específico por parte do Estado.

Case 23 millóns da Xunta

Mentres o Goberno central dilata a súa resposta, a Xunta de Galicia presume de ser a única administración que actuou de inmediato. A Consellería do Mar mobilizou preto de 23 millóns de euros para soster os ingresos das mariscadoras durante a crise e financiar a rexeneración dos bancos marisqueiros nas rías galegas, en coordinación directa coas confrarías de pescadores.

«Fronte a un exercicio de inacción, a Xunta non traballa con promesas nin improvisa relatos: actúa con rigor ao carón de confrarías», afirmou Villaverde, que contrapuxo a «desidia de Madrid» co «compromiso financeiro» do Goberno autonómico.

Dereitos das traballadoras, en xogo

Máis alá do debate competencial, o que está en xogo son os dereitos laborais e sociais de centos de mulleres que sustentan a súa economía familiar no marisqueo. O sector, maioritariamente feminino e arraigado no territorio costeiro galego, vese doblemente golpeado: pola catástrofe ambiental que destruíu a súa fonte de ingresos e pola falta de amparo institucional por parte do Estado, que segue cobrando cotas a quen non ten con que pagalas.

O Instituto Social da Mariña, dependente do Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, é o organismo que ten en exclusiva a capacidade de decretar as exencións e activar as prestacións. A pelota, pois, segue no tellado de Madrid.