O goberno galego activa a Compra Pública Precomercial para atraer grandes proxectos duais e aspira a mobilizar 900 millóns e crear máis de 500 empregos ata 2030

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, anunciou este luns que o Consello da Xunta aprobou destinar 40 millóns de euros a través da fórmula da Compra Pública Precomercial para atraer grandes proxectos industriais nos sectores da seguridade, a defensa e o aeroespazo. A medida, presentada como «pioneira en España», enmárcase na Iniciativa Estratéxica de Seguridade, Defensa e Aeroespazo 2025-2030 (Iesda) e abre un debate necesario sobre os riscos e oportunidades dun xiro produtivo cara á industria militar.

Un plan de 621 millóns e 500 empregos

Esta licitación constitúe a primeira grande actuación do Programa Ecosistema da Iesda, que prevé un investimento combinado público e privado de 621 millóns de euros —dos cales 84 millóns corresponderían ao Goberno galego— e aspira a mobilizar ata 900 millóns e crear máis de 500 empregos directos de alta cualificación antes de 2030. A convocatoria ficará aberta ata o 30 de setembro e a selección realizarase nun diálogo competitivo estruturado en tres fases.

Para acceder ao proceso, as empresas —comunitarias ou non— deberán acreditar un volume de negocio anual medio igual ou superior a 5 millóns de euros nos sectores de defensa, seguridade ou aeroespazo durante os tres últimos exercicios, así como experiencia en proxectos de I+D+i ou comerciais de alta tecnoloxía. O proceso contou cun diálogo estratéxico previo no que participaron 78 empresas.

Tecnoloxías duais e criterio territorial

A conselleira de Economía e Industria, María Jesús Lorenzana, subliñou que os proxectos seleccionados deberán abordar retos en ámbitos como a xestión do litoral e o medio mariño, a ciberseguridade, a mobilidade e loxística pública, a protección civil ou a atención social en contornas rurais dispersas. Trátase, en todos os casos, de tecnoloxías duais, con aplicacións tanto civís como militares. Lorenzana destacou ademais que a fabricación en Galicia se incorpora como criterio relevante na avaliación, co obxectivo de consolidar a cadea de valor local e maximizar o retorno industrial para o país.

Precedentes e empresas implicadas

A Xunta apela a un percorrido xa iniciado: desde 2015 desenvolvéronse dúas licitacións de compra pública precomercial no sector aeroespacial que culminaron coa sinatura de seis acordos de asociación con empresas de referencia mundial como Airbus, Boeing, Indra, Aertec, Tecnobit, Telespazio e Avincis. Esas alianzas serven agora de modelo para ampliar o alcance cara á seguridade e á defensa.

No marco da Iesda, a Xunta xa activou outros instrumentos complementarios: as Axudas Industria Dual 2026, dotadas con 6 millóns de euros para proxectos produtivos de bens e servizos de uso dual, e unhas axudas ao posicionamento de empresas galegas como subministradoras de defensa, con 1,5 millóns para 2026-2027, que recibiron 52 propostas de sectores como o naval, o metalmecánico, as TIC, a automoción ou a construción.

Preguntas que o plan non responde

Máis alá das cifras e das promesas de emprego cualificado, a aposta da Xunta pola industria de defensa suscita interrogantes que merecen debate público. A orientación cara á produción de tecnoloxías militares supón unha reorientación significativa do modelo produtivo galego, e a etiqueta «dual» non oculta que parte substancial do investimento terá destino bélico. A transparencia sobre os contratos finais, o control democrático sobre os socios tecnolóxicos escollidos —entre os que figurarán previsiblemente grandes corporacións multinacionais— e as condicións laborais reais dos empregos prometidos son aspectos que a cidadanía galega deberá poder fiscalizar con rigor. A soberanía industrial non pode reducirse a atraer capital foráneo baixo condicións opacas.