Galicia figura entre as comunidades beneficiarias en programas contra o nematodo do piñeiro, a polilla guatemalteca da pataca e a flavescencia dourada da vide
A Conferencia Sectorial de Agricultura e Desenvolvemento Rural acordou a semana pasada a distribución territorial de 132,3 millóns de euros entre as comunidades autónomas do Estado, destinados a financiar actuacións en sanidade animal e vexetal e diversas medidas da Intervención Sectorial Vitivinícola da Política Agraria Común (PAC). Galicia aparece de forma explícita entre os territorios que recibirán fondos en varias liñas estratéxicas.
Do total acordado, 10,09 millóns de euros irán destinados a programas de vixilancia e loita contra pragas vexetais. Galicia benefíciase de partidas concretas en tres frontes: o control do nematodo da madeira do piñeiro —praga que afecta con especial virulencia os nosos montes—, a loita contra a polilla guatemalteca da pataca e contra a psyla africana dos cítricos, alén da flavescencia dourada da vide, doenza que ameaza viñedos en diferentes denominacións de orixe galegas. Estas partidas cobren un 44% do custo das actuacións das comunidades autónomas fronte a pragas cuarentenarias.
No eido da sanidade animal, o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación distribúe 8,5 millóns para financiar indemnizacións por sacrificio obrigatorio de animais positivos en doenzas suxeitas a erradicación, a repoboación de explotacións tras baleiros sanitarios e plans de vixilancia de encefalopatías esponxiformes transmisibles. Tamén se inclúe a xestión de focos de gripe aviaria e dermatose nodular contaxiosa.
A partida máis cuantiosa, con 113,7 millóns de euros, vai dirixida á Intervención Sectorial Vitivinícola. Deste montante, 69,7 millóns destínanse á reestruturación e reconversión de viñedos e 44 millóns a investimentos en transformación e comercialización para o exercicio de 2027. Para Galicia, produtora de viños brancos de prestixio internacional como os das denominacións de orixe Rías Baixas, Ribeiro, Valdeorras, Monterrei e Ribeira Sacra, estas axudas representan unha oportunidade para modernizar as súas adegas e mellorar a súa posición nos mercados exteriores.
Desde unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que a distribución destes fondos reflicte en boa medida as prioridades dun modelo agrícola que segue centrado na competitividade de mercado, tal e como recolle o informe do ministro Luis Planas sobre a Presidencia irlandesa do Consello da UE. A aposta pola simplificación normativa, presentada como un avance para o sector, non debe converterse nunha escusa para debilitar os estándares ambientais e fitosanitarios que protexen tanto as explotacións como os ecosistemas galegos.
As traballadoras e traballadores do campo galego, especialmente os pequenos produtores e as cooperativas, precisan de financiamento estable e previsible para facer fronte ás pragas e ás enfermidades que comprometen cada ano as súas colleiras e o seu gando. Nese sentido, os fondos agora repartidos son necesarios pero insuficientes se non van acompañados dun modelo de política agraria que priorice a soberanía alimentaria, a sustentabilidade ecolóxica e o relevo xeracional no rural galego.
O sector vitivinícola galego, referente de calidade a nivel internacional, afronta ademais o desafío das pragas emerxentes e do cambio climático, circunstancias que fan aínda máis urxente un investimento público robusto e orientado cara á transición ecolóxica das explotacións.