Autocares Rías Baixas cumpre 100 anos prestando servizo ao 15% dos usuarios do transporte interurbano de Galicia, con 22 concesións autonómicas e máis de 100 centros escolares atendidos
O transporte público colectivo segue sendo un dos piares fundamentais para garantir a cohesión territorial en Galicia, un país cunha poboación dispersa nun medio rural que sofre décadas de abandono demográfico e falta de servizos básicos. A efeméride do centenario de Autocares Rías Baixas, celebrada este luns en Silleda, puxo de manifesto tanto a relevancia estratéxica deste sector como os retos que aínda ten pendentes para cumprir coa súa función social.
A empresa familiar, con sede na comarca do Deza, acumula 22 concesións de transporte público autonómico e atende ao 15% dos usuarios do transporte interurbano de Galicia, o que supuxo 5,7 millóns de desprazamentos en 2025. Ademais, presta servizo de transporte escolar a máis de 100 centros educativos, un rol que vai moito máis alá do puramente comercial e que incide directamente no acceso ao ensino das nenas e nenos de zonas rurais.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, aproveitou o acto para reivindicar o transporte como servizo público esencial e ferramenta de fixación de poboación. Porén, dende unha perspectiva crítica, cómpre preguntarse se as políticas de transporte da Xunta están realmente á altura das necesidades dun territorio onde moitos concellos rurais aínda carecen de frecuencias suficientes, e onde a dependencia do vehículo privado segue a ser a única alternativa real para moita xente, especialmente para as persoas maiores, as mulleres en situación de illamento e as familias sen recursos.
O modelo de concesión a empresas privadas para a xestión do transporte público levanta tamén interrogantes sobre a garantía do servizo en rutas non rendibles, onde a lóxica do mercado pode entrar en conflito co dereito á mobilidade. A transición cara á mobilidade sostible, mencionada no acto como un dos grandes retos do sector, require ademais investimentos en electrificación da flota que non poden recaer unicamente sobre as empresas concesionarias sen apoio público explícito e planificado.
Neste contexto, a lonxevidade de Autocares Rías Baixas é un dato que merece ser valorado. Cen anos de servizo ininterrompido nunha empresa familiar demostran que é posible xestionar transporte público con vocación de permanencia e arraigo territorial. Con todo, o futuro do transporte colectivo no rural galego non pode depender só da boa vontade das empresas privadas: require un compromiso institucional firme, financiamento estable e un modelo que poña as persoas e o territorio por diante da rendibilidade económica.