O Parlamento Europeo debate a Lei Aceleradora Industrial, que pretende elevar o peso da manufactura ao 20% do PIB comunitario en 2035
O Comité de Medio Ambiente, Saúde Pública e Seguridade Alimentaria (ENVI) do Parlamento Europeo debateu esta semana o ditame sobre a proposta da Comisión Europea coñecida como Lei Aceleradora Industrial (Industrial Accelerator Act). Esta iniciativa lexislativa aspira a revertir o declive industrial europeo fronte á presión competitiva global, especialmente a procedente de China e Estados Unidos, e a situar a contribución da manufactura ao PIB da UE no 20% de aquí ao ano 2035, fronte aos valores actuais que se sitúan moi por baixo desa cota.
A proposta introduce catro grandes eixos de actuación. En primeiro lugar, simplifica os procedementos de concesión de permisos para proxectos industriais estratéxicos, o que na práctica podería reducir os prazos de tramitación de anos a meses. En segundo lugar, establece preferencias de compra pública para produtos etiquetados como “Made in EU” e para aqueles cun menor pegada de carbono. En terceiro lugar, reforza o control sobre os investimentos directos estranxeiros en sectores considerados estratéxicos. E en cuarto lugar, habilita aos Estados membros para designar “zonas de aceleración industrial”, áreas nas que se concentrarían facilidades administrativas e apoios públicos.
A relatora do ditame no ENVI presentou 282 emendas que endurecen o texto orixinal desde unha perspectiva ecolóxica e social. Entre as máis destacadas figuran a limitación estrita dos criterios para que un produto poida considerarse de orixe europea, a introdución de estándares similares para os materiais reciclados, o reforzo das esixencias ambientais nas licitacións públicas e un maior protagonismo das pequenas e medianas empresas (pemes) e das empresas de capitalización media reducida (small mid-caps).
Desde a perspectiva galega, esta lexislación ten implicacións directas en sectores chave da economía do país. A industria naval e metal-mecánica, que aglutina miles de postos de traballo na ría de Vigo e na comarca de Ferrol, podería beneficiarse das novas preferencias en contratación pública se as esixencias de orixe europeo se aplican con rigor. Do mesmo xeito, o sector do automóbil —con Stellantis Vigo como punta de lanza— fica ante un reto duplo: adaptarse ás esixencias de descarbonización e, ao mesmo tempo, aproveitar os fondos e aceleracións administrativas que prevé a norma para modernizar as súas cadeas de subministración.
Non obstante, as organizacións ecoloxistas alertan de que a simplificación de permisos non debe converterse nunha porta traseira para saltarse as avaliacións de impacto ambiental. A relatora do ENVI parece acoller estas preocupacións coas súas emendas, que insisten en que a aceleración industrial non pode producirse a costa de rebaixar os estándares ambientais.
O texto pasará agora pola súa tramitación nas comisións principais —IMCO, ITRE e INTA— antes de chegar ao pleno do Parlamento Europeo. As negociacións cos Estados membros no Consello prometen ser complexas, xa que países con maior peso industrial como Alemaña e Francia presionan por flexibilizar os criterios de orixe, mentres que as nacións máis dependentes das importacións de materias primas temen que un proteccionismo excesivo encareza a súa produción.
Para Galicia, a clave estará en como a Xunta e os axentes económicos galegos sexan capaces de posicionarse neste novo marco europeo, reclamando que as zonas de aceleración industrial e os fondos asociados cheguen tamén aos territorios periféricos do continente, e non só ás grandes rexións industriais do centro de Europa.