Bruxelas fixa como meta que o 35% das proteínas para piensos proveña de produción propia en 2035, cunha revisión das normas de benestar animal en gaiolas e cortes

A Comisión Europea aprobou esta semana a Estratexia para o Sector Gandeiro da UE e o Plan de Acción en Proteínas, un documento que marca a folla de ruta do sector primario europeo para a próxima década e que ten implicacións directas para a gandaría galega, un dos piares tradicionais da economía rural do país.

O vicepresidente executivo Raffaele Fitto, o comisario de Agricultura Christophe Hansen e o comisario de Saúde Animal Olivér Várhelyi presentaron un plan que se articula en torno a cinco eixos: resiliencia, competitividade, sustentabilidade, equilibrio territorial e excelencia. O sector gandeiro europeo emprega preto de 7 millóns de persoas e xera 400.000 millóns de euros en facturación anual, cunha balanza comercial positiva de 37.000 millóns de euros.

**Autosuficiencia proteica: o obxectivo ’35 por 35’**

Un dos elementos máis destacados do plan é a meta denominada ’35 por 35′: incrementar ata o 35% en 2035 a cota de proteínas de produción propia destinadas á alimentación animal, fronte ao 25% actual. Esta aposta pola soberanía alimentaria busca reducir a dependencia da importación de soia e outros insumos, principalmente procedentes de América do Sur, cuxa produción está asociada á deforestación e ao agronegocio extractivista.

Para Galicia, esta medida pode resultar estratéxica. A comunidade conta cunha tradición gandeira consolidada —especialmente no sector lácteo e no porcino— e cunha estrutura de pequenas explotacións familiares que se verían beneficiadas por políticas que favorezan a produción local de forraxes e leguminosas. Non obstante, o reto da escala segue sendo un obstáculo para as explotacións máis pequenas, que carecen de capacidade para investir en novos cultivos proteicos sen apoio público directo.

**Benestar animal: fin das gaiolas e reformas no porcino**

A Comisión comprométese a presentar antes de final de ano propostas lexislativas para eliminar as gaiolas en galiñas poñedoras e broilers, e o ano que vén para reformar os sistemas de cría en porcino, pasando das xaulas ás cortes colectivas. Tamén se propón poñer fin ao sacrificio sistemático de polos machos de día de vida, práctica habitual na industria avícola industrial.

Estas medidas, positivas dende o punto de vista ético e do benestar animal, supoñen un desafío económico real para as explotacións. A Comisión recoñece que a transición require tempo e financiamento, e apunta ao Banco Europeo de Investimentos como fonte de apoio. A pregunta que queda sen responder é se ese apoio chegará efectivamente ás explotacións familiares galegas ou se, unha vez máis, beneficiará principalmente ás grandes empresas integradoras.

**Saúde animal e prevención: máis fondos e dixitalización**

O comisario Várhelyi subliñou a crecente frecuencia de enfermidades animais en Europa, con brotes que nos últimos tres anos afectaron sectores antes considerados estables. A estratexia aposta pola prevención, a detección temperá e a vacinación como complemento —non substituto— das medidas de bioseguridade. A dixitalización aparece como ferramenta clave para a vixilancia sanitaria.

**Unha estratexia con luces e sombras**

Dende unha perspectiva crítica, a estratexia presenta avances reais en materia de soberanía proteica e benestar animal, pero mantén unha lóxica produtivista que non cuestiona o modelo de concentración e industrialización gandeira que está na raíz de moitos dos problemas que pretende resolver. A referencia á macrogranxa como modelo de eficiencia e competitividade contrasta coa apelación á diversidade territorial e ás explotacións locais.

Para Galicia, a clave estará en como o Estado español e a Xunta de Galicia trasladen estas directrices ás axudas da PAC e aos programas de desenvolvemento rural. A gandaría extensiva, o pastoreo e as razas autóctonas galegas —que son as que realmente manteñen a biodiversidade e fixan poboación no rural— necesitan políticas específicas que vaian máis alá das declaracións de intencións de Bruxelas.