A Comisión Europea presenta a súa primeira Estratexia de Gandería, cun Plan de Acción Proteica que busca reducir a dependencia de importacións e reforzar a seguridade alimentaria.
A Comisión Europea adoptou este martes a súa primeira Estratexia de Gandería, un documento que pretende marcar o camiño do sector a longo prazo ante os enormes desafíos económicos, ambientais e sociais que afronta. Ao mesmo tempo, publicou un Plan de Acción Proteica que busca reducir a dependencia exterior e aumentar a autosuficiencia alimentaria da Unión.
O sector gandeiro europeo xera uns 400.000 millóns de euros en facturación anual, representa arredor do 40% do valor engadido agrario da UE e emprega a preto de 7 millóns de persoas en 4 millóns de explotacións. En Galicia, a gandería —especialmente o sector lácteo e o bovino de carne— constitúe un dos piares fundamentais da economía rural e do territorio, sendo fonte de vida para miles de familias agricultoras en comarcas con escasas alternativas económicas.
A estratexia artéllase en cinco grandes eixos: a resiliencia ante as crises, a competitividade nos mercados europeo e global, a sostibilidade ambiental e o benestar animal, a atención específica ás rexións vulnerables e a aposta pola excelencia e a calidade. Entre as medidas concretas, a Comisión anuncia revisións dos estándares de benestar animal para galiñas poñedoras, broilers e porcos, o desenvolvemento de métodos harmonizados para calcular as emisións nas granxas e o apoio a matadoiros de baixa capacidade e móbiles para dinamizar as cadeas de valor locais.
Este último punto resulta especialmente relevante para Galicia, onde a dispersión territorial e o minifundismo dificultan a vertebración dunha cadea de valor gandeira eficiente. A aposta por infraestruturas de sacrificio locais podería favorecer a transformación e comercialización de proximidade, reducindo a dependencia de grandes operadores e fortalecendo o tecido produtivo rural.
Non obstante, desde unha perspectiva crítica, o documento da Comisión non está exento de tensións. A retórica da competitividade global convive con obxectivos de sostibilidade que, na práctica, moitas veces entran en contradición. As grandes corporacións do sector agroindustrial son as que máis se benefician dos mercados abertos e da diplomacia agroalimentaria que propugna Bruxelas, mentres que as explotacións familiares de pequeno e mediano tamaño —maioritarias en Galicia— seguen sen contar con instrumentos reais de protección fronte á volatilidade dos prezos e ao poder negociador dos grandes distribuidores.
O Plan de Acción Proteica, pola súa banda, establece o obxectivo de elevar do 25% ao 35% a porcentaxe de proteínas vexetais cultivadas na propia UE para o ano 2035. Este plan abre oportunidades para diversificar as producións no agro galego, potenciando cultivos proteicos locais que poidan servir de base á alimentación animal sen depender de soia importada, frecuentemente de orixe transgénica e asociada á deforestación en Sudamérica.
A estratexia tamén menciona o apoio ás rexións en risco de abandono e a creación dun Observatorio da Terra para seguir a evolución demográfica e produtiva do rural europeo. Galicia, cunha das poboacións rurais máis envellecidas de Europa e cunha perda continuada de explotacións gandeiras nas últimas décadas, debería figurar entre as prioridades deste enfoque territorial.
En definitiva, a Estratexia de Gandería da UE ofrece un marco de intencións que, se se traduce en medidas concretas e con dotación orzamentaria suficiente, podería contribuír a fixar poboación no rural galego e a reforzar un modelo produtivo máis xusto e ecolóxico. Pero os anuncios de Bruxelas quedan moitas veces lonxe das realidades das granxas galegas, e a experiencia aconsella esixir compromisos vinculantes e recursos reais, non só declaracións de intencións.