O proxecto piloto Vilas Vivas da Xunta prevé ter operativos 15 establecementos este ano en tres rúas e prazas do centro histórico da vila ourensá
O casco histórico de Ribadavia recuperou este domingo vida comercial e festiva coa posta en marcha dos chamados Domingos Vivos, un programa cultural e de consumo de proximidade que se celebrará cada primeiro domingo de mes como parte da iniciativa Vilas Vivas, proxecto piloto da Xunta de Galicia en colaboración co Concello ribadaviense para revitalizar o comercio local en núcleos históricos singulares.
A xornada inaugural permitiu comprobar a apertura de tres novos negocios que se suman aos que xa viñan funcionando desde meses atrás: a viñoteca O Escaparate, da adega Cume do Avia; o espazo inclusivo Pequeno Ribeiro, e a tenda téxtil Sarto, na Praza Maior. Ademais, presentouse Sesentaeoito, nova tenda da cooperativa Viña Costeira que abrirá en breve na rúa Salgado Moscoso. Con estas incorporacións, o proxecto achégase á decena de locais operativos, cunha previsión de chegar aos 15 establecementos ao longo do presente ano 2025.
A iniciativa Vilas Vivas ten como eixo central a rehabilitación de baixos comerciais en desuso para poñelos á disposición de persoas comerciantes e artesás, apostando por un modelo de comercio local enraizado na produción propia e nos oficios tradicionais. A Casa da Artesanía de Galicia, aberta en Ribadavia o pasado Nadal, funciona como ancla permanente deste proxecto, consolidándose como espazo de referencia para os oficios tradicionais e a comercialización da artesanía galega.
O programa Domingos Vivos combina música na rúa —este primeiro domingo a cargo de Miguel Cerqueira e Nuno Louro na praza de San Xoán—, degustacións gastronómicas en varios dos novos locais e rutas guiadas polo patrimonio medieval e xudeu da vila e polos mosteiros e igrexas da comarca do Ribeiro. A partir do 20 de xullo, as persoas compradoras nos establecementos adheridos poderán participar nun sistema de premios que inclúe descontos, botellas de viño do Ribeiro e estancias en hoteis e balnearios da zona.
Todo o proxecto encádrase no Plan estratéxico do comercio de Galicia 2025-2030. No marco deste plan, a Xunta tamén asinará un convenio co Concello de Ribadavia para promover a reforma e modernización da praza de abastos local, co obxectivo de obter o selo de Mercado Excelente.
Dende unha perspectiva crítica, cómpre salientar que o modelo de Vilas Vivas presenta elementos valorables no que se refire á aposta polo comercio de proximidade, a artesanía e o cooperativismo —como evidencia a presenza de Viña Costeira, cooperativa de referencia do Ribeiro—. Non obstante, a eficacia real desta iniciativa estará condicionada pola estabilidade das condicións de acceso aos locais rehabilitados para as persoas emprendedoras e pola capacidade de xerar emprego digno e arraigado no territorio, máis aló da dinamización turística estacional. O modelo cooperativo e artesanal que parece inspirar parte dos novos locais merece ser o eixo central, e non un mero complemento estético dun plan de comercio que haberá que seguir de preto.
A Xunta prevé estender este modelo piloto a outras vilas de Galicia con características similares, polo que o éxito ou fracaso da experiencia ribadaviense resultará determinante para o futuro da iniciativa a escala autonómica.