A XXXIII Festa da Exaltación do Pan de Cea celebra os doce fornos con Indicación Xeográfica Protexida como exemplo de que a tradición artesanal pode xerar riqueza no territorio
San Cristovo de Cea acolleu este sábado a XXXIII Festa da Exaltación do Pan de Cea, unha celebración que vai moito máis alá do folclore gastronómico para poñer sobre a mesa un debate central para a Galicia rural: como os produtos artesanais de calidade, amparados por figuras de protección como a Indicación Xeográfica Protexida (IGP), poden converterse en verdadeiros piares do desenvolvemento económico local.
Os doce fornos integrados na IGP Pan de Cea son o corazón dunha actividade produtiva que xera emprego directo e indirecto no municipio de San Cristovo de Cea e nos seus arredores, nun contexto de despoboamento progresivo que afecta á práctica totalidade do interior de Galicia. O mantemento destes obradoiros artesanais non só preserva un saber facer centenario, senón que ancora poboación no territorio e dinamiza a economía local a través do turismo gastronómico e da distribución do produto a escala galega, española e internacional.
A festa, que nesta edición levou o lema “O pan do mar”, quixo reivindicar a complementariedade entre os produtos da terra e os produtos do mar, dúas das grandes fortalezas da economía agroalimentaria galega. Este maridaxe non é casual: a gastronomía constitúe un dos principais vectores de proxección exterior de Galicia e un sector con capacidade real de xerar valor engadido no propio territorio, fronte aos modelos extractivistas que historicamente drenaron os recursos do país cara a fóra.
O Pan de Cea conta cunha traxectoria de décadas consolidando a súa presenza nos mercados grazas á aposta colectiva das familias panadeiras pola calidade e pola diferenciación. A IGP funciona neste caso como un instrumento de defensa do produto local fronte á competencia industrial, garantindo ao consumidor a autenticidade e a procedencia xeográfica dunha elaboración que mantén os seus métodos tradicionais.
Desde unha perspectiva de economía social e territorial, o modelo de Pan de Cea merece ser analizado como exemplo de como a organización colectiva dos produtores, baixo figuras de calidade recoñecidas, pode dotar de sostibilidade económica a actividades arraigadas no rural. A colaboración entre os fornos integrados na IGP e as institucións locais e provinciais resulta fundamental para a promoción exterior e para o acceso a mercados máis amplos.
Non obstante, o futuro deste tipo de producións artesanais enfronta retos significativos: o relevo xeracional, o incremento dos custos das materias primas —fariña, enerxía para os fornos de leña—, e a necesidade de adaptarse ás esixencias sanitarias e comerciais actuais sen perder a esencia do produto. Garantir a viabilidade económica real dos produtores, e non só a súa visibilidade simbólica, require políticas públicas concretas que vaian máis alá das celebracións anuais.
A Festa do Pan de Cea é, en definitiva, un escaparate do potencial do rural galego, pero tamén un recordatorio de que ese potencial só se materializará cun apoio institucional sostido, con recursos efectivos para os produtores e cunha aposta decidida polo modelo de economía local fronte á homoxeneización industrial.