A economía galega encadea cinco anos de crecemento sólido, mais a fenda coa media estatal persiste e o emprego apenas sobe un 1,1% pese ao alza do PIB
A economía galega pechou o primeiro trimestre de 2026 cun crecemento do 2,4% en termos interanuais, segundo os datos publicados polo Instituto Galego de Estatística (IGE) e confirmados polo Foro Económico de Galicia. Un dato que, malia ser robusto en termos absolutos, sitúa Galicia tres décimas por baixo da media española, que avanzou un 2,7% no mesmo período de acordo co Instituto Nacional de Estadística (INE). A lectura debe ser matizada: o crecemento é real, mais a brecha estrutural con respecto ao conxunto do Estado persiste, e os sinais de alerta non son menores.
Para o economista Fernando González Laxe, un dos autores do informe de conxuntura do Foro Económico, o motor deste avance atópase na demanda interna —gasto dos fogares e das administracións públicas— e nos fondos europeos Next Generation, que continúan irrigando a economía galega. En marzo de 2026, Galicia recibiu arredor de 850 millóns de euros de fondos da UE, contribuíndo de forma decisiva ao crecemento rexistrado. A isto súmase a achega «moi potente» do sector da construción, segundo Laxe, e as axudas estatais que van «directamente aos fogares e estimulan os consumos».
Sen embargo, esta expansión asenta sobre alicerces que xeneran dúbidas desde unha perspectiva crítica. O sector exterior, historicamente un dos puntos fortes da economía galega, mostra unha debilidade preocupante: as exportacións apenas medraron un 0,7% no primeiro trimestre. Esta cifra contrasta coa puxanza dos sectores tradicionais —téxtil e automoción— e sinala a dificultade de Galicia para gañar cota en mercados exteriores nun contexto de incerteza xeopolítica global, marcado polo conflito en Irán e a inestabilidade arancelaria.
O dato que máis debería preocupar, con todo, é o do emprego. Nun contexto de crecemento do PIB do 2,4%, os postos de traballo só subiron un 1,1%. Esta diverxencia entre actividade económica e creación de emprego é un síntoma claro de baixa produtividade e de que o crecemento non está a traducirse en benestar material para a maioría traballadora. González Laxe recoñeceu que «custa acelerar» a creación de emprego en Galicia e que se debe «romper ese círculo». Mais romper ese círculo require políticas activas de investimento público, formación e mellora das condicións laborais que van máis aló das receitas habituais do mercado.
A situación tamén reflicte a persistente desigualdade na distribución dos froitos do crecemento. O propio Laxe sinalou que as ganancias empresariais medran a un ritmo moi superior ao dos salarios. Esa acumulación de beneficios nas mans do capital, mentres os salarios reais perden poder adquisitivo fronte á inflación, é exactamente o tipo de crecemento empobrecedor que non serve ao conxunto da cidadanía galega.
O Foro Económico, máis optimista ca a Xunta —que mantén a súa previsión no 1,9% para o conxunto de 2026—, sitúa o crecemento anual entre o 2% e o 2,5%. O director do organismo, Santiago Lago, destacou que Galicia leva «cinco anos consecutivos crecendo» a un ritmo mínimo do 2,4%, superando a media da UE e da zona euro, mais quedando por baixo da española. E subliñou que a «dinámica demográfica nos ten atrapados»: o envellecemento da poboación actúa como freo estrutural á converxencia con economías máis dinámicas.
Máis aló dos sectores tradicionais de téxtil e automoción, o informe destaca a puxanza do sector pesqueiro e das conservas, que «segue crecendo e cada vez aporta un maior peso» á economía galega, así como o dinamismo das actividades profesionais e das pemes de servizos. Son sectores de economía real, enraizados no territorio, que merecen un apoio público decidido.
A nube no horizonte é a dependencia dos fondos europeos. O propio Foro advirte da incógnita que se abre co fin dos fondos Next Generation e cun Marco Financeiro Plurianual 2028-2034 que contempla recortes en partidas esenciais para Galicia: fondos de cohesión e axudas ao sector primario. Ao mesmo tempo, o novo Marco Financeiro Plurianual da UE para o período 2028-2034 reorienta o gasto cara ás prioridades estratéxicas comunitarias, con menor peso para as políticas de cohesión territorial que tanto benefician a rexións como Galicia. Nun escenario así, a dependencia das transferencias europeas como motor do crecemento non é sostible a longo prazo.
A conclusión é clara: Galicia crece, si, mais crece de xeito insuficiente, desigual e con pés de barro. Un crecemento que non xera emprego proporcional, que acumula beneficios no capital fronte ao traballo, e que depende de fondos externos de carácter temporal non é un modelo de desenvolvemento soberano nin xusto. É urxente debater que tipo de economía queremos construír para o país.