O Porto de Vigo, principal porto pesqueiro europeo, convértese en sede dun programa formativo internacional no décimo aniversario do Acordo AMERP
O Porto de Vigo acolleu esta semana a apertura do Curso Internacional da FAO de Aplicación da Lexislación Pesqueira, un programa formativo de referencia mundial que reúne profesionais procedentes de distintos países de América Latina e o Caribe para reforzar os mecanismos de control fronte á pesca ilegal, non declarada e non regulamentada (INDNR). O acto coincide co décimo aniversario da entrada en vigor do Acordo sobre Medidas do Estado Reitor do Porto (AMERP), considerado un dos instrumentos xurídicos máis importantes na loita global contra as prácticas pesqueiras fraudulentas.
A conselleira do Mar da Xunta de Galicia, Marta Villaverde, presidiu o acto inaugural e subliñou que a formación e a cooperación transnacional son os dous piares imprescindibles para facer fronte a unhas prácticas que non só danan a competitividade das frotas que traballan dentro da legalidade, senón que comprometen de forma grave a sustentabilidade dos ecosistemas mariños e a supervivencia das comunidades costeiras que dependen do mar como sustento de vida.
A pesca ilegal é un fenómeno de dimensión global que afecta de xeito especialmente grave aos países en desenvolvemento, privándoos de recursos naturais propios e deteriorando os medios de vida das poboacións máis vulnerables. Segundo datos da FAO, a actividade INDNR supón entre o 11% e o 26% das capturas mundiais de peixe, representando perdas económicas de entre 10.000 e 23.000 millóns de dólares anuais. Estas cifras evidencian que o problema non é só ambiental, senón profundamente social e económico.
Desde unha perspectiva crítica, resulta necesario lembrar que boa parte da pesca ilegal beneficia a grandes flotas e operadores transnacionais que operan con escasa transparencia, mentres son as comunidades artesanais e os países con menos recursos os que pagan o custo desta depredación. Neste sentido, iniciativas como o AMERP ou programas formativos como o que acolle Vigo representan pasos na dirección correcta, aínda que insuficientes se non van acompañados de marcos regulatorios máis estritos e de mecanismos reais de sanción para os grandes infractores.
Galicia, cunha das flotas pesqueiras máis importantes do mundo e cunha industria transformadora que xera miles de empregos directos e indirectos, ten un interese propio en que os océanos sexan explotados de forma xusta e sostible. O Porto de Vigo, como principal porto pesqueiro da Unión Europea, constitúe un nodo estratéxico para o control das descargas e a trazabilidade dos produtos do mar. Por iso, acoller un curso desta natureza non é só un xesto diplomático, senón un recoñecemento á capacidade e á experiencia acumulada polo sector galego en materia de control e inspección pesqueira.
Os participantes no programa, procedentes de realidades moi diversas, terán durante dúas semanas a oportunidade de intercambiar experiencias e aprender das boas prácticas desenvolvidas en Galicia, incluíndo o traballo do Servizo de Gardacostas da Xunta. A transferencia de coñecemento cara a países do Sur Global é tamén, neste contexto, un acto de responsabilidade e solidariedade que o movemento ecoloxista e as organizacións de pescadores artesanais levan reclamando desde hai anos como condición para unha gobernanza real dos mares.
O reto de fondo segue sendo enorme: converter os compromisos internacionais en mecanismos efectivos de control que protexan os recursos mariños comúns e garantan que o acceso ao mar sirva para sustentar comunidades, non para enriquecer a uns poucos a costa de todos.