Os técnicos de Facenda propoñen substituír as reducións xerais, que cualifican de ‘regresias’, por axudas directas a colectivos vulnerables e sectores produtivos concretos
Os técnicos do Ministerio de Facenda, agrupados no sindicato Gestha, fixeron chegar ao Goberno central un documento de recomendacións de cara ao novo real decreto de medidas para paliar os efectos da guerra de Oriente Próximo, que o Consello de Ministros ten previsto presentar o vindeiro luns. O texto contén propostas que afectarían de xeito directo a familias, transportistas e sectores produtivos como o agro galego.
A principal recomendación de Gestha é non renovar as reducións xerais do IVE aplicado á electricidade nin do Imposto sobre Hidrocarburos para carburantes e combustibles. Segundo os técnicos, estas medidas, postas en marcha o 20 de marzo pasado, supuxeron un impacto fiscal de 5.000 millóns de euros para as arcas públicas, mais resultan “regresias” na práctica: benefician de forma proporcionalmente maior ás rendas altas, que dispoñen de vivendas máis grandes e máis vehículos de gama elevada, mentres que as clases populares apenas notan o efecto. Ademais, advirten que as rebaixas tenden a ser absorbidas polos marxes das empresas enerxéticas e distribuidoras, sen que se transladen plenamente ao consumidor final.
A postura de Gestha entra en sintonía coa advertencia que a Comisión Europea lanzou en abril pasado a España por unha posible vulneración da normativa comunitaria en materia de fiscalidade enerxética.
No canto das reducións xerais, os técnicos de Facenda apostan por concentrar os apoios en quen realmente os necesita. Así, defenden manter transitoriamente a rebaixas ao gasóleo agrícola e a axuda directa de dous euros por litro para produtores agrarios e transportistas, un colectivo con gran presenza en Galicia. Esta fórmula, recordan, xa demostrou a súa eficacia tras a supresión da bonificación xeral de 20 céntimos en 2022: centrar as axudas nos sectores produtivos permitiu aforrrar ata un 14% no prezo neto do gasóleo.
No eido eléctrico, Gestha propón que as rebaixas do IVE se limiten unicamente ás persoas perceptoras do bono social que teñan recoñecida a condición de vulnerables ou estean en risco de exclusión social, eliminando a bonificación para calquera contrato con potencia inferior a 10 quilovatios sen condicionamento de ingresos.
Os técnicos tamén defenden manter con carácter estrutural os incentivos no Imposto de Sociedades e no IRPF para a produción e uso de enerxías alternativas ao gas e aos derivados do petróleo, un paso que podería impulsar o desenvolvemento das renovábeis e da economía verde en territorios como Galicia, onde o potencial eólico, hidráulico e de biomasa é considerable.
Outra das propostas que chama a atención é a imposición temporal do teletraballo un mínimo de tres días á semana. Segundo Gestha, esta medida podería reducir o consumo de combustible entre un 2% e un 6%, e supoñería un aforro de arredor de 35 euros mensuais para cada traballadora ou traballador que se desprace ao seu posto laboral.
O documento conclúe instando ao Goberno a aproveitar os mecanismos de financiamento europeos para acelerar a independencia do petróleo e o gas natural, e a protexer os colectivos vulnerables sen comprometer a estabilidade orzamentaria. Desde a perspectiva galega, onde o sector primario, o transporte de mercadorías e as familias con rendas baixas son especialmente sensíbeis ao prezo da enerxía, estas propostas abrirían un debate central sobre quen debe cargar co custo da transición enerxética e quen debe recibir a protección pública.