O proxecto PESCRAP busca crear un Sistema de Responsabilidade Ampliada do Produto para aparejos e artes de pesca e acuicultura a nivel estatal
O edificio Redeiras de Vigo acolleu onte a presentación do proxecto PESCRAP, unha iniciativa que pretende sentar as bases técnicas, económicas e organizativas para a creación dun Sistema de Responsabilidade Ampliada do Produto (RAP) específico para as artes de pesca e acuicultura ao final da súa vida útil. No acto, a Autoridade Portuaria de Marín-Pontevedra tivo un papel protagonista ao expor a súa dilatada experiencia na xestión circular de residuos mariños.
Benito Calviño, Xefe de División de Sostibilidade da Autoridade Portuaria, foi o encargado de presentar o traballo desenvolvido polo Porto de Marín, recoñecido como porto pioneiro na retirada selectiva, reciclaxe e reutilización de residuos pesqueiros. A intervención enmarcouse na mesa de diálogo “Actores locais e Gobernanza do Ecosistema Mariño”, na que tamén participaron representantes da Federación Española de Confrarías, Fundamar e o Centro Tecnolóxico do Mar (Cetmar), entidade galega de referencia no sector.
O proxecto PESCRAP está apoiado pola Fundación Biodiversidade do Ministerio para a Transición Ecolóxica e conta coa colaboración de AIMPLAS (Instituto Tecnolóxico do Plástico), a Asociación Vertidos Cero e o Post-Growth Innovation Lab da Universidade de Vigo, un grupo internacional e interdisciplinar especializado na investigación de vías de desenvolvemento sostible. A presenza da Universidade de Vigo como socio científico reforza o peso galego nun proxecto de alcance estatal.
As artes de pesca e os aparejos constitúen un dos fluxos de residuos máis problemáticos do sector marítimo. Fabricados maioritariamente con plásticos e outros materiais sintéticos, a súa xestión inadecuada ten consecuencias ambientais severas tanto para os ecosistemas mariños como para as comunidades costeiras que dependen deles. A pesca fantasma —a causada por redes perdidas ou abandonadas no mar— supón, segundo datos da FAO, arredor do dez por cento de todos os plásticos que rematan nos océanos a nivel mundial.
Desde a perspectiva da economía social e circular que defende este xornal, a proposta de articular un RAP sectorial para as artes de pesca vai na dirección correcta: implica a responsabilidade dos fabricantes e distribuidores no ciclo de vida completo do produto, e non deixa esa carga exclusivamente sobre as confrarías e os portos. Con todo, será fundamental que o deseño definitivo do sistema garanta a participación real das traballadoras e traballadores do mar e dos entes locais, e que non derive nun mecanismo de privatización da xestión de residuos en beneficio de grandes operadores.
O Porto de Marín, que xestiona un dos principais portos pesqueiros da fachada atlántica galega, leva anos desenvolvendo programas de recollida selectiva de redes e plásticos mariños, posicionándose como referente nun ámbito onde a maioría dos portos do Estado aínda non conta con protocolos establecidos. Esta experiencia acumulada resulta clave para dotar de contido práctico ás propostas do proxecto PESCRAP, que aspira a crear un marco normativo e operativo replicable en todo o litoral español.