O programa RENOVAL 2 do MITECO distribúe fondos NextGenEU entre 40 iniciativas en 12 comunidades, con Galicia entre as menos beneficiadas fronte ao País Vasco
O Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO) acaba de resolver o programa RENOVAL 2, que destina máis de 162 millóns de euros a 40 proxectos de fabricación de tecnoloxías limpas repartidos por doce comunidades autónomas do Estado. Galicia figura entre as beneficiarias, mais cun papel claramente secundario: tan só tres proxectos, fronte aos dezaseis que concentra o País Vasco, que absorbe o 40% do total das iniciativas aprobadas.
A convocatoria, financiada con fondos NextGenEU do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia (PRTR), cobre un amplo abano de tecnoloxías: almacenamento en baterías —o subsector con máis proxectos, once en total—, tecnoloxías de rede eléctrica, enerxía eólica e renovables mariñas, hidróxeno renovable, solar fotovoltaica, bombas de calor, eficiencia enerxética e descarbonización industrial. Os proxectos teñen un prazo máximo de 48 meses para a súa execución desde a data de resolución.
A axuda estrela do programa, 81 millóns de euros, destínase á construción dunha macrofábrica de sistemas de almacenamento enerxético en baterías (BESS) impulsada por Hithium Spain Innovation en Galar, Navarra. O proxecto, con 405 millóns de investimento total, prevé crear 700 empregos directos e iniciar a produción o próximo ano. Esta cifra contrasta coa escasa información pública sobre o destino concreto dos tres proxectos galegos, o que dificulta avaliar o impacto real na nosa economía.
Desde unha perspectiva crítica, a distribución territorial do programa evidencia unha vez máis a tendencia do Estado a concentrar os investimentos industriais estratéxicos nas rexións con maior músculo industrial previo, reproducindo desequilibrios históricos. Galicia, malia contar con capacidades no sector eólico —onde España xa produce practicamente a totalidade dos compoñentes dun aeroxerador— e ter un litoral con enorme potencial para as renovables mariñas, queda marxinada do groso do financiamento.
O MITECO subliña que España exporta tecnoloxías de enerxía de cero emisións e que xa fabrica máis do 60% dos compoñentes das instalacións fotovoltaicas e case o 100% dos da eólica. Porén, o programa recoñece que persisten dependencias externas en determinados compoñentes, tanto a nivel estatal como europeo, o que xustifica o apoio público á cadena de valor industrial.
Esta é a segunda convocatoria deste tipo: o ano pasado, o MITECO xa outorgou 296 millóns a 33 proxectos similares a través da primeira edición de RENOVAL. Ambas se enmarcan no Compoñente 31, «Capítulo REPowerEU», do PRTR, en liña co Pacto por unha Industria Limpa impulsado pola Comisión Europea.
Dende O Xornal Económico de Galicia consideramos imprescindible que a Xunta de Galicia exixa unha participación máis xusta nestes fondos estatais e europeos, e que defenda activamente o potencial industrial galego en renovables mariñas, hidróxeno verde e almacenamento enerxético, sectores nos que o noso país ten condicións naturais e capital humano para liderar a transición enerxética sen depender das migallas que chegan de Madrid.