Gestha reclama ao Goberno que as medidas de apoio fronte á inflación causada pola guerra en Irán sexan selectivas e non universais
O Consello de Ministros aprobou esta semana a recuperación da maioría das axudas anticrisis que o Goberno central acababa de comezar a desactivar apenas un mes antes, tras restaurar o IVE nas facturas de electricidade e gas. A decisión, anticipada polo presidente Pedro Sánchez, responde tanto ás alertas do Banco de España sobre a persistencia das tensións inflacionarias derivadas do conflito en Irán —que poderían prolongarse ata o ano que vén— como á impopularidade de permitir o encarecemento dos carburantes en pleno inicio das vacacións de verán.
Sen embargo, a medida chega nun contexto político convulso, marcado pola presión parlamentaria sobre o Executivo, e arrastra unha factura moi elevada para as arcas públicas. O supervisor bancario estima o custo destas axudas nun 0,25% do PIB, un esforzo fiscal moi superior ao que están a realizar outros gobernos europeos en circunstancias similares.
Diante desta situación, o Sindicato de Técnicos do Ministerio de Facenda (Gestha) alzou a voz para cuestionar o enfoque das axudas. Os seus técnicos reclaman ao vicepresidente económico Carlos Cuerpo que as medidas non sexan de carácter xeneralizado, senón que se articulen en función da capacidade económica e do nivel de renda de cada cidadán ou cidadá. Segundo argumentan, as subvencións universais xeran distorsións no consumo e, en última instancia, acaban favorecendo de xeito desproporcional ás rendas máis altas, que son as que contan con maior capacidade de gasto enerxético.
Esta crítica ten especial relevancia para Galicia, un país con unha estrutura produtiva de pequenas e medianas empresas, con sectores como a pesca, a conserva ou a industria manufactureira que dependen en gran medida dos custos enerxéticos e que competían en condicións xa de por si desiguais antes do conflito. Para as familias traballadoras galegas, cunha renda media por debaixo da media estatal, as axudas universais representan un alivio real no seu orzamento doméstico; mais os técnicos de Facenda sosteñen que un sistema ben deseñado podería dirixir eses recursos con moita maior eficiencia cara a quen máis o necesita.
Pola súa banda, as empresas industriais presionan para conseguir a prórroga das rebaixas fiscais sobre os impostos especiais da electricidade e o gas, e mesmo a eliminación permanente do tributo á xeración eléctrica que grava o seu consumo. O argumento é a competitividade fronte aos rivais da zona euro, a maioría dos cales soportan unha carga tributaria enerxética inferior.
O debate de fondo é, en definitiva, quen paga e quen se beneficia das políticas públicas de emerxencia. Desde unha perspectiva de xustiza social e sostibilidade fiscal, a posición de Gestha apunta a unha cuestión estrutural que vai máis alá da conxuntura: o deseño das axudas públicas debe priorizar a redistribución e non o sostemento indiscriminado do consumo, incluíndo o das clases máis acomodadas. Galicia, como país periférico dentro do Estado español, ten moito que perder se os recursos públicos se dispersan sen criterio redistributivo e moito que gañar se se canalizan cara aos sectores e as familias que realmente os precisan.