A precariedade estrutural no ensino público deixa sen traballo a decenas de miles de profesoras e profesores cada verán, nun sector con déficit de 40.000 prazas
O modelo de contratación precaria que impera no sistema educativo español volveu mostrar a súa cara máis cruel en xuño de 2026: 58.287 empregos destruídos no sector da Educación nun só mes, o peor rexistro da serie histórica da Seguridade Social. Unha cifra que, lonxe de ser unha anomalía, é a consecuencia directa e previsible dunha política laboral que perpetúa a interinidade como norma e castiga cada verán a quen sostén as aulas durante o curso.
Aínda que os datos da Seguridade Social non permiten desagregar entre emprego público e privado, a maior parte das baixas corresponden a persoal interino en situación de suplencia ou cubrindo vacantes que non acumularon os meses suficientes para ter dereito ás vacacións de verán. Un limiar que varía segundo a comunidade autónoma, acentuando a desigualdade territorial e a arbitrariedade do sistema.
En Galicia, como no resto do Estado, a interinidade no ensino sitúase en torno ao 33% da plantilla total, moi por riba dos límites que fixa a lexislación laboral. O déficit acumulado desde os recortes de 2010 elévase a case 40.000 prazas docentes, un burato estrutural que ningún goberno autonómico nin o goberno central teñen afrontado con decisión política real. Mentres tanto, as docentes interinas —maioritariamente mulleres, nun sector feminizado— encaran cada xuño o mesmo escenario: a incerteza laboral, a perda de ingresos e a imposibilidade de planificar calquera proxecto de vida a medio prazo.
As últimas oposicións celebradas o pasado 19 de xuño convocaron apenas 17.780 prazas para preto de 140.000 persoas candidatas. Unha proporción que evidencia a estreiteza do embude e a incapacidade do sistema para absorber o talento docente dispoñible. Organizacións sindicais como CSIF reclaman a convocatoria de máis de 165.000 prazas para reverter a situación: 125.000 para reducir a temporalidade e outras 40.000 para compensar o déficit histórico acumulado.
Máis alá das cifras, o problema ten un impacto directo na calidade do ensino e no dereito á educación pública. A rotación anual de docentes entre centros impide construír proxectos pedagóxicos estables, fragmenta as comunidades educativas e precariza o traballo de quen debería poder desenvolver a súa labor con continuidade e seguridade. O modelo actual non só dana ao profesorado: dana tamén ao alumnado e ao conxunto da sociedade.
Dende unha perspectiva de soberanía e xustiza social, resulta inaceptable que a educación pública —un dereito fundamental e un pilar do benestar colectivo— funcione sobre a base da explotación laboral e da temporalidade crónica. As mobilizacións anunciadas para setembro son un paso necesario, pero a solución require vontade política e investimento público real, non parches electorais nin reformas cosméticas.