A interinidade estrutural e a escaseza de prazas en oposicións perpetúan a precariedade laboral no sector educativo público
O sector educativo rexistrou en xuño o peor dato de destrución de emprego da serie histórica da Seguridade Social: 58.287 traballadoras e traballadores quedaron sen posto nun só mes, segundo denuncia a Central Sindical Independiente y de Funcionarios (CSIF). Unha cifra que non é froito do azar, senón a consecuencia directa dun modelo laboral baseado na precariedade, a inestabilidade e o abuso da interinidade que leva décadas instalado na educación pública española e galega.
Segundo o sindicato, a maior parte destes cesamentos corresponden a persoal interino en situación de suplencia ou cubrindo vacantes que non acadaron os meses mínimos esixidos polas comunidades autónomas para ter dereito ás vacacións de verán. Un requisito que varía segundo cada administración e que deixa miles de profesionais da ensinanza sen ingresos durante os meses estivais, repetindo ano tras ano o mesmo ciclo de exclusión laboral.
A taxa de temporalidade no sector educativo mantense nun 33% e o déficit de persoal docente acada case as 40.000 prazas respecto á situación anterior aos recortes de 2010. Máis de quince anos despois daquelas políticas de axuste que devastaron o ensino público, as administracións non foron quen de recuperar os niveis de plantilla previos, con efectos directos na calidade do sistema e nas condicións laborais do profesorado.
A escaseza de prazas nas oposicións agrava aínda máis o problema. Nas últimas convocadas, o pasado 19 de xuño, ofertáronse apenas 17.780 prazas para case 140.000 aspirantes, o que implica que a inmensa maioría do persoal que se presenta quedará de novo á marxe da estabilización. O CSIF reclama a convocatoria urxente de 125.000 prazas para reducir a temporalidade, ademais de 40.000 prazas adicionais para paliar o déficit acumulado, o que suporía máis de 165.000 novas prazas no conxunto do Estado.
Esta situación ten consecuencias que van máis alá do individual. A rotación constante do profesorado interino entre centros impide desenvolver proxectos educativos a longo prazo, afecta á cohesión das comunidades educativas e precariza especialmente ás mulleres, que representan a maioría da forza de traballo do sector e que sofren de forma desproporcionada as condicións de temporalidade.
En Galicia, onde a Xunta ten plenas competencias en materia educativa, a situación non é allea a esta dinámica estatal. O mantemento dun modelo de interinidade masiva supón, en última instancia, unha decisión política que prioriza o aforro a curto prazo fronte á estabilidade e á calidade do ensino público. O sindicato anuncia mobilizacións en todo o Estado a partir de setembro se non se producen avances concretos na mellora das condicións laborais do profesorado.
A destrución de emprego docente non é un fenómeno estacional: é o resultado dun sistema que trata os traballadores e traballadoras da educación como man de obra substituíble, e non como pezas fundamentais dun servizo público esencial.