O paquete alemán inclúe 10.000 millóns en alivio fiscal, cambios nas pensións e flexibilización laboral con implicacións directas para as exportacións galegas de automoción e pesca.
O canciller alemán Friedrich Merz presentou o xoves 2 de xullo un paquete de 34 medidas de reforma estrutural co obxectivo de reactivar a maior economía de Europa, que acumula dous anos consecutivos de contracción e afrontar un crecemento previsto para 2026 de apenas o 0,5%. O anuncio, feito no xardín da Chancelería de Berlín tras sete horas de negociacións entre os democristiáns e os socialdemócratas, ten repercusións que van moito máis alá das fronteiras alemás e que Galicia non pode ignorar.
O corazón fiscal do plan consiste nunha desgravación de 10.000 millóns de euros anuais no imposto sobre a renda para as clases baixas e medias. Para financialo, a coalición gobernante eleva o tipo impositivo máximo do 45% ao 47% para contribuíntes con rendas superiores a 280.000 euros ao ano. Segundo as cifras oficiais, unha familia con dous proxenitores traballadores, dous fillos e unha renda conxunta de 60.000 euros aforraría arredor de 600 euros anuais cando a reforma estea plenamente implementada en 2028. A redistribución interna da carga fiscal, un elemento que recibiu valoracións moi distintas, é das poucas concesións progresistas dun paquete que, no seu conxunto, ten un marcado acento neoliberal.
No ámbito laboral, o paquete contempla medidas que amosan con claridade a orientación ideolóxica do goberno Merz. Elimínase a posibilidade de solicitar a baixa médica por teléfono e esíxese un certificado presencial desde o primeiro día de ausencia. Ademais, facilítanse incentivos económicos para traballar en domingos e festivos, e simplifícase a normativa de protección de datos coa excusa da «redución da burocracia». Son medidas que, desde a perspectiva dos dereitos laborais, supoñen un retroceso para a clase traballadora, aínda que o discurso oficial as envolva na linguaxe da competitividade e a modernización.
A reforma das pensións é quizais o elemento máis polémico do paquete. O goberno propón o atraso gradual da idade de xubilación, actualmente fixada entre os 65 e os 67 anos, vinculándoa á evolución da esperanza de vida. A medida inspírase no modelo sueco e enfronta a cidadanía alemá a un dos seus maiores temores. Economistas como Marcel Fratzscher, presidente do instituto DIW, non esconden o seu escepticismo e describen o conxunto como «un paquete simbólico» antes que un avance real. Á marxe das valoracións internas, o trasfondo é revelador: Alemaña enfronta un paro que supera os tres millóns de persoas —a cifra máis alta desde 2014—, custos enerxéticos disparados, a competencia dos fabricantes chineses e o impacto dos aranceis impostos polo presidente estadounidense Donald Trump.
Para Galicia, o que aconteza coa economía alemá ten consecuencias directas e materiais. Alemaña figura entre os destinos prioritarios das exportacións galegas, xunto con Francia, Italia e Portugal. A Unión Europea no seu conxunto absorbe máis do 71% das vendas exteriores de Galicia, e os sectores máis dependentes desa relación son precisamente os máis estratéxicos para o país: a automoción e a pesca. A provincia de Pontevedra, onde Stellantis Vigo constitúe un dos principais empregadores industriais, lidera as exportacións galegas con máis do 60% do total grazas ao tirón da automoción. Calquera reactivación da demanda interna alemá ou mellora da confianza dos consumidores no país xermano traducirase, antes ou despois, en pedidos para as cadeas de subministración ligadas á planta viguesa.
A industria conserveira e pesqueira galega, outro dos grandes vectores exportadores do país, tamén mira con atención cara a Berlín. Alemania é un dos mercados europeos con maior potencial de consumo de produtos do mar transformados, e calquera mellora do poder adquisitivo das familias alemás de rendas medias podería beneficiar directamente ás empresas galegas do sector.
Sin embargo, cómpre non caer nun optimismo acrítico. O paquete de Merz non é un plan de estímulo keynesiáno nin aposta pola reindustrialización verde. É, en esencia, un programa de axuste estrutural con retoques fiscais que premia ás empresas e flexibiliza os dereitos das traballadoras e traballadores. A desregulación laboral que propón Berlín podería xerar presións competitivas sobre os estándares laborais noutros países europeos, incluída España. Desde Galicia, onde a precariedade laboral xa afecta de forma desproporcionada ás mulleres e á xuventude, a tentación de imitar o modelo alemán debería ser resistida con argumentos sólidos e políticas alternativas baseadas na economía cooperativa e nos bens comúns.
O «verán das reformas» alemán chegou, mais o que sementa non é necesariamente o que Galicia precisa coseitar. Haberá que estar atentas.