O mando militar iraní esixe rutas aprobadas a todos os petroleiros baixo ameaza de resposta armada, nunha crise que xa encadrece a enerxía e golpea a economía galega
O mando militar conxunto de Irán advertiu o pasado 2 de xullo que todos os petroleiros que transiten polo Estreito de Ormuz deben facelo polas rutas aprobadas por Teherán ou enfrontarán unha «resposta contundente» das súas forzas armadas. A declaración, emitida polo cuartel xeral Khatam al-Anbiya e difundida pola televisión estatal iraní, produce novos escalafríos nun conflito que xa está a causar estragos económicos en Galicia e no resto de Europa.
O Estreito de Ormuz, a angosta gorxa do Golfo Pérsico con apenas 39 quilómetros de anchura no seu punto máis estreito, é a arteria enerxética máis sensible do planeta. Por alí transita arredor do 20% do consumo mundial de petróleo e un terzo do gas natural licuado (GNL) que se comercializa a nivel global. Desde o inicio do conflito bélico entre EE.UU., Israel e Irán a finais de febreiro de 2026, o tráfico comercial pola vía marítima reduciuse máis dun 90%, nunha disrupción que a Axencia Internacional da Enerxía (AIE) xa cualificou como «a interrupción de subministro máis grave na historia do mercado petroleiro global».
A nova ameaza iranía chega en plenas negociacións diplomáticas. Irán e EE.UU. acordaron como parte dun pacto provisional permitir o paso de embarcacións sen pagamento de cargos durante 60 días. Con todo, Teherán insiste en que debe controlar as rutas dos barcos e cobrar taxas polo tránsito, o que supón un cambio radical respecto á normativa internacional vixente. EE.UU. e varios países árabes do Golfo rexeitaron calquera intento de impoñer esas restricións. A advertencia do 2 de xullo chegou xusto o día despois de que diplomáticos de Washington e Teherán se reunisen con mediadores en Qatar, nunha xornada en que o Comando Central estadounidense subliñara o seu «compromiso compartido coa libre circulación do comercio polo Estreito de Ormuz».
Para Galicia, esta crise non é un asunto de política exterior: é un problema económico de primeiro orde. O prezo do crudo Brent chegou a superar os 120 dólares por barril en maio de 2026, o maior nivel en catro anos, e os inventarios globais de crudo están a entrar na chamada «zona vermella» xusto durante o pico de demanda estival. Este encarecemento da enerxía importada golpea directamente os sectores produtivos galegos máis intensivos en consumo enerxético.
O sector pesqueiro, pilar da economía galega e da soberanía alimentaria do país, sofre de xeito especialmente severo o encarecedmento dos combustibles para os buques. As frotas de Vigo, A Coruña, Celanova ou Ribeira xa viñan a operar con marxes moi axustadas. Con gasoil de propulsión disparado pola crise de Ormuz, cada marea se converte nun exercicio de supervivencia económica. Algo similar ocorre coa industria de transformación do pescado, grande consumidora de enerxía para cadeas de frío, cocción e secado.
O sector da automoción, con Stellantis Vigo como buque insignia industrial do país, tamén resinte os efectos da crise. O encarecedemento dos materiais petroquímicos —o Estreito de Ormuz canaliza o 85% das exportacións de polietileno de Oriente Medio— disparou o prezo dos plásticos de uso automotriz un 37% a nivel global, encarecedendo os compoñentes e presionando as marxes de produción na factoría viguesa, que emprega directa e indirectamente a decenas de miles de persoas.
A industria do transporte galego, xa afectada pola inflación dos últimos anos, enfronta agora novas presións sobre os custos operativos. O encarecemento do gasóleo penaliza as empresas transportistas, moitas delas pemes e autónomas, e acaba trasladándose ao conxunto da cadea de valor: desde o agro e a gandería ata a distribución alimentaria, pasando pola construción e a loxística portuaria dos portos de Vigo e A Coruña.
A crise de Ormuz volve demostrar a vulnerabilidade estrutural dunha economía dependente dos combustibles fósiles importados. Europa reduciu nos últimos anos a súa dependencia enerxética da rexión, pero iso non a inmuniza ante o incremento dos prezos a nivel global. A transición enerxética non só é un imperativo climático: é tamén unha cuestión de soberanía económica. Para Galicia, cunha capacidade eólica e de renovables entre as maiores do Estado, acelerar a descarbonización da industria e do transporte é a única resposta estrutural que pode blindar o país fronte a crises xeopolíticas como a que hoxe domina os mercados internacionais. Mentres iso non suceda, cada novo disparo sobre un petroleiro no Golfo Pérsico reverberará tamén nos peiraos, nas fábricas e nas mesas das familias galegas.