A publicación preséntase o 15 de xullo en Afundación con Arcadi España, ministro de Facenda, no centro dun debate que pode custarlle a Galicia ata 1.000 millóns de euros
Dez anos despois de que nacese como proxecto de transferencia de coñecemento entre a academia e a sociedade galega, o Anuario do Foro Económico de Galicia chega á súa décima edición nun momento de especial transcendencia política e económica para o país. A presentación oficial terá lugar o vindeiro mércores 15 de xullo, ás 11.00 horas, no Auditorio de Afundación de Abanca, no Cantón Grande de A Coruña, e reunirá nun mesmo espazo a representantes institucionais, académicos e empresariais nunha cita que vai moito máis alá do protocolo editorial.
A principal novidade desta edición é a presenza destacada do ministro de Facenda do Goberno de España, Arcadi España, cuxas achegas sitúan no centro do debate a reforma do sistema de financiamento autonómico, unha das cuestións máis determinantes para o futuro dos servizos públicos galegos. Xunto a el participarán a alcaldesa de A Coruña, Inés Rey; o presidente do Foro Económico de Galicia, Víctor Nogueira; o conselleiro delegado de Abanca, Francisco Botas; o director do Foro, Santiago Lago Peñas; e o xornalista José Luis Gómez, editor da publicación desde os seus inicios xunto aos profesores González Laxe e Lago Peñas.
O contexto no que se produce esta décima edición non é menor. A economía galega e española enfróntanse a unha etapa marcada pola incerteza internacional, a transformación tecnolóxica, a transición enerxética e a redefinición do modelo territorial e fiscal. Galicia, en particular, arrastra retos estruturais de enorme envergadura: o envellecemento demográfico, a dispersión territorial, a captación de talento, a sostenibilidade do Estado do benestar e a transición cara a un modelo produtivo máis xusto e sostible.
O número de habitantes é, xustamente, un dos sinais de alarma máis preocupantes. Galicia leva arredor dun cuarto de século estabilizada en 2,7 millóns de persoas, fronte a un crecemento de aproximadamente o 25% no conxunto do Estado. Ese estancamento, unido a un envellecemento cada vez máis acusado, reduce a taxa de actividade, limita a dispoñibilidade de man de obra e condiciona a produtividade. O Foro Económico de Galicia non dubidou en afirmar que o país “necesita xente” non como eslogan político, senón como requisito económico para manter o seu modelo de crecemento.
Pero a cuestión que máis peso ten neste Anuario 2026 é a reforma do financiamento autonómico. E aquí os datos son contundentes e revelan un agravio que o propio Foro cuantificou con rigor técnico. O director Santiago Lago advertiu que a proposta do Ministerio de Facenda deixaría Galicia nunha situación claramente desfavorable, cun déficit estimado de entre 900 e 1.000 millóns de euros respecto ao que debería recibir nun reparto xusto de recursos, moi por encima dos 587 millóns que o Goberno central contempla como mellora para a comunidade. “Con esta proposta, Galicia pasaría a estar mal, tirando a moi mal”, chegou a afirmar Lago nun acto público en xaneiro deste ano.
O modelo proposto polo Goberno reduce o peso de criterios fundamentais para Galicia, como a dispersión territorial, o envellecemento poboacional e os custos superiores de prestación de servizos en zonas rurais. Favorece en cambio as comunidades con maior número de habitantes, o que penaliza estruturalmente os territorios con demografía en declive. O Foro xa pediu na súa XV Reunión Anual, celebrada en abril en Muxía, que calquera reforma definitiva sexa precedida dun maior consenso entre as comunidades autónomas antes de chegar ao Congreso. Porque reformar o financiamento sen ter en conta as especificidades territoriais é, en definitiva, un ataque ao dereito de Galicia a garantir sanidade, educación e dependencia en condicións de igualdade co resto do Estado.
Desde o seu nacemento en 2016, o Anuario combina diagnoses conxunturais coa análise de eivas e oportunidades estruturais da economía e sociedade galegas, convertíndose nunha ferramenta imprescindible de reflexión colectiva. Que o ministro responsábel da política de financiamento autonómico sexa o protagonista desta décima edición é, en si mesmo, un sinal da relevancia nacional que acadou esta publicación nacida en Galicia. Mais tamén é unha oportunidade que non se pode desaproveitar: o país precisa que Arcadi España escoite os números que o Foro pon enriba da mesa. Porque detrás de cada millón que non chega hai centros de saúde, escolas rurais e persoas maiores que dependen do Estado para vivir con dignidade.