O Goberno central aposta pola industria do vehículo eléctrico en Castela, nunha decisión que reacende o debate sobre a descentralización industrial e o futuro de Stellantis Vigo.
O Goberno de España anunciou un investimento estratéxico de case 1.000 millóns de euros en Valladolid para o desenvolvemento dunha planta de baterías eléctricas, unha iniciativa que, segundo o Executivo central, situará ao Estado na vanguardia europea deste sector industrial emerxente. A decisión, con todo, non está a ser recibida con entusiasmo unánime. Desde Galicia, o anuncio abre de novo un debate que leva anos presente na axenda económica do país: a distribución xeográfica dos grandes investimentos industriais e o papel reservado ás comunidades periféricas no novo mapa da industria verde europea.
A planta de Valladolid vén reforzar a aposta da factoría de Renault nesa cidade, consolidando un clúster do automóbil que conta co apoio explícito do Estado. Pola contra, Galicia, que alberga a maior fábrica de automóbiles do Estado no seu complexo de Stellantis en Vigo —responsable de máis de 20.000 postos de traballo directos e indirectos—, continúa á espera dun compromiso equivalente por parte do Goberno central no que respecta á transición cara á electromovilidade.
A pregunta que se formula desde os sectores industriais e sindicais galegos é directa: por que Valladolid e non Vigo? A factoría viguesa ten xa anunciada a fabricación de vehículos electrificados, pero o ecosistema de provedores, a cadea de valor local e, sobre todo, a proximidade a centros de produción de baterías resultan determinantes para garantir a competitividade a medio prazo. Sen un investimento comparable en infraestrutura enerxética e industrial no contorno galego, o risco de deslocalización de partes críticas da cadea produtiva aumenta de forma preocupante.
Desde a perspectiva da economía galega, este tipo de decisións teñen consecuencias directas sobre o emprego e o tecido produtivo. O sector do automóbil representa un dos piares do PIB industrial galego, e a súa transformación cara ao eléctrico require non só investimento en maquinaria, senón tamén en formación, investigación aplicada e infraestrutura loxística. Neste sentido, organismos como o IGAPE e a Xunta de Galicia teñen responsabilidade propia para articular unha resposta proactiva, mais tamén é imprescindible que o Estado non condene a Galicia a ser un territorio receptor de modelos obsoletos mentres concentra a innovación noutras rexións.
O contexto europeo tamén é relevante. A Unión Europea está a financiar a través do fondo NextGenerationEU e das axudas a proxectos IPCEI (Proxectos Importantes de Interese Común Europeo) o desenvolvemento de cadeas de valor de baterías. España presentouse como un actor clave neste proceso, pero a distribución interna deses recursos reflicte as asimetrías territoriais de sempre: as rexións con maior capacidade de lobbying e mellores conexións co poder central captan máis recursos.
Galicia, pola súa banda, conta con activos que non deberían ser ignorados: enerxía renovable en abundancia, un porto de Vigo con capacidade loxística de primer nivel, unha universidade con investigación en materiais e química aplicada, e unha tradición industrial metalúrxica que pode reconverterse. A cuestión é se existe vontade política —tanto en Madrid como en Santiago— para traducir eses activos en investimento real e en emprego de calidade.
O anuncio de Valladolid debería servir, cando menos, como estímulo para que as institucións galegas reclamen con firmeza un trato equitativo na distribución dos fondos para a reindustrialización verde. O futuro do traballo en Galicia non pode quedar subordinado ás prioridades doutras comunidades.