O organismo rebaixa o PIB global ao 2,8% en 2026 nun escenario de disrupcións limitadas, mentres Galicia paga a factura nun modelo enerxético aínda dependente dos fósiles
A Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE) publicou en xuño o seu informe anual de Perspectivas Económicas, titulado significativamente «Baixo presión», e as conclusións non deixan marxe para o optimismo. O conflito en Oriente Medio converteuse na forza dominante que moldea o panorama económico mundial, desencadeando un shock enerxético que alimenta a inflación e ameaza o crecemento en todos os continentes. Para Galicia, cunha estrutura industrial intensiva en enerxía e un modelo exportador exposto á demanda global, as consecuencias son directas e inmediatas.
Segundo o informe da OCDE, o crecemento mundial ralentizarase desde o 3,4% de 2025 ata o 2,8% do PIB en 2026 no escenario de disrupcións limitadas no tempo, con posibilidade de caer ao 2,1% se o conflito se prolonga ata 2027. En marzo deste mesmo ano, a organización con sede en París aínda proxectaba un 2,9%, o que revela a deterioración acelerada das perspectivas nun só trimestre. «O choque enerxético derivado do conflito en Oriente Medio é real e grave. Está xerando un aumento dos custos e da incerteza para os fogares e as empresas en todo o mundo», declarou Mathias Cormann, secretario xeral da OCDE, ao presentar o documento.
O impacto non é neutral entre rexións nin entre clases sociais. A zona euro figura entre as economías máis expostas ao shock enerxético, con proxeccións de crecemento de apenas o 0,8% en 2026. España presenta un comportamento relativamente mellor, cun 2,2% previsto, grazas parcialmente á súa maior penetración das enerxías renovables. Con todo, a propia OCDE advirte que «os efectos económicos deste conflito probablemente sentiranse durante bastante tempo, incluso despois de que remate», dada a integración dos mercados enerxéticos globais e as interconexións nas cadeas de subministración mundiais.
Para Galicia, a fotografía é especialmente preocupante. O último Balance Enerxético publicado polo Instituto Enerxético de Galicia (INEGA) revela que a porcentaxe de orixe renovable nos recursos enerxéticos transformados no país non superou o 25% en 2024. Mentres tanto, os produtos petrolíferos e o gas fósil representaron o 73% da enerxía exportada, froito da actividade da refinería de A Coruña e da regasificadora de Mugardos. Esta dependencia estrutural dos combustibles fósiles converte a industria galega nun obxectivo prioritario do encarecemento enerxético derivado do conflito no Golfo Pérsico.
Os sectores produtivos galegos máis expostos son precisamente os pilares da economía do país. O complexo automobilístico de Vigo, con Stellantis como locomotora, traballa con marxes estreitas nas que calquera encarecemento dos inputs enerxéticos e dos materiais industriais se traduce directamente en presión sobre a competitividade. O sector da lousa, o aluminio, as conservas e a industria pesqueira tamén operan en contornas de alta intensidade enerxética. Segundo o Banco Mundial, a subida proxectada dos prezos da enerxía alcanza o 24% en 2026, e o índice de fertilizantes podería aumentar un 31%, cunha suba do 60% na urea, un insumo clave para a agricultura e gandería galegas, sectores fundamentais para a soberanía alimentaria do país.
O freo ao crecemento global tamén afecta á demanda exterior que sosteña as exportacións galegas. Os mercados emerxentes, onde a desaceleración será máis intensa, son destinos crecentes dos produtos galegos, desde as confeccións de Inditex ata as conservas ou os bens de equipo do Porriño e Vigo. A OCDE sinala que as economías asiáticas se atopan entre as máis afectadas, precisamente porque son moi dependentes das importacións de enerxía de Oriente Medio. Isto tradúcese en menos poder de compra para os seus consumidores e menos demanda de produtos europeos.
Diante deste escenario, a organización internacional recomenda que os gobernos proporcionen apoio fiscal dirixido ás familias máis vulnerables e non subsidios enerxéticos xeneralizados, e chama a reducir a dependencia das importacións de hidrocarburos. Mais estas receitas, razoables no papel, chegan tarde para un país como Galicia que, segundo Greenpeace e o Observatorio Galego da Acción Climática, apenas avanzou na transición enerxética nos últimos anos, e que segue sen aproveitar o enorme potencial renovable propio —eólico, hidroeléctrico, solar e mariño— para desfosilizar a súa economía.
O que está a ocorrer non é un accidente da historia nin un fenómeno inevitable: é a consecuencia directa de décadas de dependencia enerxética e dun modelo produtivo construído sobre combustibles importados cuxa volatilidade está fóra do control das institucións galegas. A transición cara a un sistema enerxético soberano, renovable e distribuído non é só unha esixencia ecolóxica: é, neste contexto, a única política económica que protexe de verdade os postos de traballo, o poder adquisitivo das familias e a capacidade exportadora do país. O shock de 2026 debería ser, definitivamente, a última chamada de atención.