Bruxelas activa un novo réxime de protección do sector siderúrxico con aranceis do 50% fóra de cota, nun paso clave para defender o emprego industrial europeo
A Unión Europea deu un paso decisivo para protexer a súa industria siderúrxica da presión devastadora da sobrecapacidade global. O novo Regulamento do Aceiro, que entrará en aplicación o 1 de xullo de 2026, establece un sistema de cotas arancelarias e aranceis extracotas do 50% para 26 categorías de produtos de aceiro importados na UE, substituíndo as medidas de salvagarda que estiveron vixentes desde 2018.
O regulamento fixou en 18,3 millóns de toneladas anuais o volume de importacións con arancel cero, mentres que calquera tonelada que supere ese limiar enfrontarase a un gravame do 50%. A metade desa cota —uns 9,15 millóns de toneladas— resérvase exclusivamente para os socios comerciais con acordos de libre comercio (ALC) coa UE, mentres que a outra metade queda aberta a todos os provedores terceiros sen discriminación.
A Comisión Europea publicou tamén o regulamento de execución que distribúe as cotas arancelarias entre os socios comerciais da UE, seguindo criterios obxectivos e predefinidos. Segundo Bruxelas, o obxectivo é garantir tanto a diversidade do subministro para os usuarios industriais europeos como o acceso previsible ao mercado para os exportadores estranxeiros. O 80% das importacións de aceiro da UE proceden de socios con ALC, polo que o impacto sobre estas relacións comerciais foi un dos principais vectores de negociación.
Desde unha perspectiva crítica, a medida supón un recoñecemento explícito de que os mercados globais do aceiro están gravemente distorsionados, en boa medida pola capacidade excedentaria de China, que leva anos inundando os mercados internacionais con aceiro de baixo custo, en moitos casos producido con subvencións estatais e sen as mesmas esixencias ambientais ou laborais que se aplican na UE. Neste contexto, a protección arancelaria non é un acto de proteccionismo inxustificado, senón unha resposta necesaria para evitar a desindustrialización de rexións que, como Galicia, manteñen unha tradición siderúrxica e metalúrxica relevante dentro da cadea de valor do automóbil e da construción naval.
O sector do aceiro ten unha presenza significativa no tecido industrial galego, cunha estreita vinculación coa planta de Stellantis en Vigo —primeira fábrica de automóbiles de España—, coa construción naval, e con empresas do sector metal-mecánico distribuídas por toda a comunidade. O encarecemento ou a escaseza de aceiro nos mercados europeos repercute directamente na competitividade destas industrias, polo que o equilibrio entre a protección da produción primaria e o abastecemento para os usuarios industriais é un factor de enorme sensibilidade para a economía galega.
O regulamento tamén introduce un requisito de trazabilidade: as empresas importadoras terán que informar sobre o lugar onde se realizou a fase de fusión e vertido do aceiro, o que mellora a transparencia da cadea de subministro e pode resultar un instrumento útil para combater o dumping encuberto mediante a triangulación de orixe.
Dado o urxente que resulta fixar as cotas antes do 1 de xullo, a Comisión recorreu ao procedemento de urxencia, polo que os Estados membros terán 14 días para votar o regulamento de execución. Este entrará en vigor por un máximo de seis meses, tras o cal deberá ser revisado pola comisión pertinente de representantes estatais baixo o procedemento ordinario de comitoloxía antes de finais de 2026.
A medida forma parte dunha estratexia industrial máis ampla que inclúe a Brúxula de Competitividade da UE, adoptada en xaneiro de 2025, e o Plan de Acción para o Aceiro e os Metais, aprobado en marzo do mesmo ano, que identifica estes sectores como áreas estratéxicas de intervención. A presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, definiu o aceiro como un motor fundamental da prosperidade europea, recoñecendo así a dimensión estratéxica dunha industria cuxo futuro depende en boa medida das decisións políticas que se tomen en Bruxelas nas próximas décadas.