Madrid esténdeo por tres meses máis cun impacto fiscal de 1.825 millóns, mentres a previsión de crecemento supera en máis de medio punto a de entidades como Bankinter ou o Banco de España
O Consello de Ministros aprobou este luns 29 de xuño un novo real decreto-lei para facer fronte ás consecuencias económicas do conflito en Oriente Medio, prorrogando o chamado ‘escudo anticrises’ que expiraba o 30 de xuño. Ao mesmo tempo, o Executivo presentou o seu cuadro macroeconómico de referencia para os Orzamentos Xerais do Estado de 2027, no que eleva a previsión de crecemento do PIB para 2026 ata o 2,6%, unha cifra que desborda as estimacións de case todos os organismos nacionais e internacionais e que xa está a xerar escepticismo entre economistas e analistas independentes.
O vicepresidente primeiro e ministro de Economía, Carlos Cuerpo, presentou ante os medios a continuidade do escudo para fogares e para empresas, sinalando que as medidas despregadas desde marzo até agora «amortiguaron o impacto da guerra sobre os prezos». As novas medidas, de tres meses de vixencia, suporán un apoio fiscal adicional de 1.825 millóns de euros en termos orzamentarios para o ano 2026, aos que habería que engadir outros 2.700 millóns do descenso en recadación para 2027 e 2028 derivados da eliminación progresiva do imposto sobre a produción eléctrica.
Entre as medidas prorrogadas destaca a rebaixa fiscal nos carburantes para fogares, con unha cláusula automática de activación que elevaría a axuda até os 20 céntimos por litro no caso de que o conflito se recrudesza e a inflación dos combustibles volva dispararse. Mantéñense tamén os alivios para os profesionais do sector primario e do transporte, mentres que para a agricultura engádense 165 millóns de euros adicionais de axuda para a compra de fertilizantes, que se suman aos 500 millóns xa dispoñibles. Galicia, como comunidade con un peso relevante do sector primario, pesca e industria electrointensiva, benefíciase directamente destas partidas.
No plano estrutural, o Goberno anuncia a eliminación progresiva do Imposto sobre a Produción de Enerxía Eléctrica (IVPEE) ao longo de 18 meses: do 7% actual pasará ao 5% no segundo semestre de 2026, ao 3,5% en 2027 e desaparecerá en 2028. A ministra para a Transición Ecolóxica, Sara Aagesen, subliñou que esta medida «contribuirá a abaratar de forma estrutural a factura dos fogares, tamén dos sectores produtivos e da industria». Para o tecido industrial galego —naval, téxtil, agroalimentario— que sofre custos enerxéticos elevados, a senda cara á desaparición deste imposto podería representar un certo alívio a medio prazo, aínda que voces críticas advirten de que os beneficios reais tardarán anos en materializarse.
Máis controversia suscita o cadro macroeconómico publicado polo Executivo. O Goberno eleva a súa previsión de crecemento para 2026 ata o 2,6%, disparando en catro décimas a súa propia estimación anterior e situándose moi por riba das proxeccións doutros organismos: o Banco de España apostaba polo 2,3%, a AIReF contemplaba o 2,4% e entidades como Bankinter fixaban previsións aínda máis conservadoras, no contorno do 1,9%. Mentres Madrid presume de ser a «locomotora europea», a inflación mantense no 3,2% e a incerteza polo conflito de Oriente Medio non se disipou.
Desde a perspectiva galega, a lectura desta euforia macroeconómica require cautela. O Estado español arrastra unha débeda pública que, malia a mellora prevista, seguirá rozando o 99,3% do PIB en 2026, e o déficit público esperado do 1,6% segue a depender dunha recadación fiscal récord que supera os 300.000 millóns de euros anuais. Neste contexto, as comunidades autónomas como Galicia deberán negociar os seus obxectivos de estabilidade orzamentaria no próximo Consello de Política Fiscal e Financeira, proceso no que a Xunta terá que defender os seus intereses nun marco de restrición.
A Xunta aprobou no seu momento un plan anticrises propio de 157 millóns de euros con 20 liñas de actuación, entre elas 19,4 millóns para o sector agrario galego, nun intento de complementar as medidas estatais ante o impacto enerxético no tecido produtivo do país. Con todo, sindicatos e colectivos de traballadores advirten de que as medidas seguen sendo insuficientes para os sectores máis vulnerables: o aluguer continúa inasequible, a cesta da compra mantén prezos altos e as familias máis pobres —especialmente no rural galego— ven como as axudas chegan filtradas por burocracias complexas.
O decreto inclúe ademais a prohibición de despedir nas empresas que accedan ás axudas, un elemento valorado positivamente polos sindicatos pero que as patronais consideran unha restrición excesiva. O seguinte paso parlamentario será a convalidación do real decreto-lei no Congreso, onde o Goberno deberá repetir a complexa aritmética de apoios que xa precisou en marzo, cando o BNG votou a favor «por responsabilidade» malia considerar as medidas «insuficientes». A presión das organizacións galegas para que as medidas cheguen con maior forza e con menos filtros ao mundo rural e ao sector pesqueiro seguirá marcando a axenda política nos próximos meses.