O Consello de Ministros reunirase este luns 29 de xuño para estender as rebaixas fiscais e as axudas directas que expiran o 30 de xuño, cun impacto acumulado do 0,25% do PIB estatal.
O Consello de Ministros reunirase este luns 29 de xuño nun encontro ordinario con propósito extraordinario: aprobar un novo Real Decreto-lei que estenda as medidas anticrises antes de que caduquen o 30 de xuño. O paquete, aprobado orixinalmente o 20 de marzo como resposta ao choque enerxético derivado da guerra entre Estados Unidos e Irán, mobilizou 5.046 millóns de euros con oitenta medidas fiscais, sociais e económicas. O seu impacto presupuestario acumulado xa ascende a 4.200 millóns de euros, un 0,25% do PIB español, o nivel máis alto de toda a UE-27 en resposta a un shock enerxético inflacionario, segundo recolle o Banco de España no seu Informe Anual 2025.
Para Galicia, a renovación desta batería de medidas non é un asunto menor. O noso país depende de forma estrutural de sectores —pesca, transporte marítimo, agricultura, gandería e industria conserveira— que consumen grandes volumes de combustible e soportan de forma directa os efectos do encarecemento enerxético. A bonificación de 20 céntimos por litro de gasóleo profesional para transportistas, agricultores, gandeiros e pescadores é, de lonxe, a medida máis tanxible para miles de persoas traballadoras do sector primario galego. Fontes do Ministerio de Transportes xa deslizaron que esta axuda se manterá no novo decreto.
A flota pesqueira galega —a máis importante da Unión Europea en volume de capturas— conta ademais cunha compensación específica que se calcula en función do consumo diario de combustible, dos días de actividade e das artes de pesca utilizadas. O plan orixinal incluíu tamén a exención da taxa sobre pesca fresca, cuxa vixencia legal expiraba precisamente o 30 de xuño. A renovación desta exención é, polo tanto, unha demanda urxente para os portos de Vigo, A Coruña, Burela ou Celeiro.
No ámbito enerxético, a rebaixa do IVE da electricidade ao 10%, a suspensión do imposto sobre a produción eléctrica e a redución do imposto especial do 5,11% ao 0,5% teñen un efecto directo sobre as facturas das empresas galegas do naval, do téxtil e da automoción —con Stellantis Vigo como referente— que operan con grandes consumos eléctricos e que nos últimos meses sufriron presión sobre os seus marxes de produción. O Instituto de Estudos Económicos (IEE) calculou que sen estas medidas fiscais a inflación en maio tería chegado ao 4,4%, case o dobre do rexistrado.
Non obstante, o campo galego e o sector pesqueiro non agocharán o seu descontento. Organizacións agrarias como Unións Agrarias xa cualificaron o plan de «insuficiente» desde o momento da súa aprobación en marzo, recoñecendo que as axudas son positivas pero que non cobren todas as necesidades do sector nun momento especialmente delicado. O propio ministro de Agricultura, Luis Planas, recoñeceu este venres ante o Consello Agrario que a proposta da Comisión Europea para conter o prezo dos fertilizantes é «claramente insuficiente», demandando maiores recursos comunitarios para protexer a capacidade produtiva europea.
Dende unha perspectiva crítica, cómpre subliñar que o deseño das medidas segue a ter importantes eivas estruturais. A Comisión Europea xa recomendou que os Gobernos substitúan as rebaixas fiscais xeralizadas sobre combustibles fósiles por axudas dirixidas aos consumidores máis vulnerables e aos sectores en maior dificultade, tanto por razóns de xustiza social como pola «sinal equívoca» que supón abaratar os carburantes nunha transición ecolóxica en marcha. Técnicas de Hacienda agrupadas en Gestha alertaron ademais de que as empresas dos sectores afectados polo IVE reducido «ingresan máis por este imposto ao teren menos soportado», de xeito que o principal prexudicado por calquera subida de tipos sería, en última instancia, a cidadanía consumidora.
O Goberno mantivo un hermetismo case total sobre o contido exacto do novo decreto ata as últimas horas, pero todas as fontes consultadas apuntan a que non haberá cambios sustanciais respecto ao aprobado en marzo. A presión dos socios parlamentarios, entre eles o BNG —que votou a favor do decreto orixinal con «responsabilidade política» pero esixindo maiores ambicións—, e a proximidade do verán con previsión de aumento do consumo e da mobilidade fan politicamente inviable unha retirada das medidas sen alternativa real.
Galicia necesita estas axudas, pero tamén necesita un debate honesto sobre cal é o modelo enerxético que queremos construír: un que deixe de depender dos combustibles fósiles e que sitúe as necesidades das comunidades traballadoras do mar e do campo, e non os intereses das grandes corporacións, no centro das políticas públicas.