O proxecto europeo Chestnutcare, liderado pola Deputación de Pontevedra e dotado con 930.000 euros, arranca cunha alianza transfronteiriza de cinco entidades.
Os soutos e castiñeirais do territorio galego-portugués teñen agora un escudo institucional e científico fronte ás ameazas do cambio climático e das patoloxías biolóxicas que os asolan. O Pazo Provincial de Pontevedra acolleu a semana pasada a primeira reunión do Comité de Xestión e Coordinación do proxecto Chestnutcare, unha iniciativa transfronteiriza aprobada no marco do programa Interreg VI A España-Portugal (POCTEP) 2021-2027 e financiada nun 75% con fondos FEDER, cunha dotación total que supera os 930.000 euros.
A Deputación de Pontevedra exerce como beneficiaria principal dun partenariado que integra cinco entidades de ambos os lados da raia: o Instituto Ourensán de Desenvolvemento Económico (INORDE), o Instituto Politécnico de Bragança, o Instituto Politécnico de Viana do Castelo e a empresa galega Fauna Útil S.L. Esta composición, que combina administración pública, centros de investigación e iniciativa privada, reflicte a aposta por un modelo de gobernanza plural e colaborativa, capaz de articular saberes técnicos coa xestión territorial.
O castiñeiro é moito máis que unha especie forestal: é un pilar do patrimonio rural, da biodiversidade e da economía das zonas do interior de Galicia e do norte de Portugal. Os soutos tradicionais proporcionan emprego, alimento, madeira e un ecosistema de alto valor ambiental, mais nas últimas décadas enfrontan un dobre asedio: o avance das enfermidades como a tinta ou o cancro do castiñeiro, agravadas pola seca e polas alteracións nas temperaturas que trae o quecemento global.
Chestnutcare propón desenvolver estratexias innovadoras para anticipar, detectar e mitigar estas ameazas desde un enfoque transfronteirizo, recoñecendo que os retos ecolóxicos non respectan demarcacións administrativas. Na reunión inaugural, as entidades socias revisaron a planificación técnica e estableceron os mecanismos de coordinación necesarios para executar correctamente as actividades previstas na memoria do proxecto.
O deputado provincial Javier Tourís subliñou que iniciativas como esta demostran a utilidade de aproveitar os fondos europeos para protexer o patrimonio natural das zonas rurais. “Os desafíos ambientais e climáticos non entenden de fronteiras, polo que a colaboración entre territorios é fundamental para atopar solucións innovadoras e eficaces”, afirmou durante o acto de clausura da xornada.
Desde a perspectiva desta publicación, o proxecto Chestnutcare ten un valor estratéxico que vai alén da conservación ambiental. Os soutos representan un recurso económico clave para as comunidades rurais do interior galego, moitas delas xa afectadas polo despoboamento e pola precariedade laboral. Garantir a súa supervivencia é tamén garantir medios de vida dignos para as veciñanzas que deles dependen, e apostar por un modelo forestal baseado nas especies autóctonas e na xestión sostible fronte á monocultura de eucaliptos e piñeiros que predomina na paisaxe galega.
A Eurorregión Galicia-Norte de Portugal conta así cun novo instrumento de cooperación que pon a ciencia, os recursos europeos e a vontade institucional ao servizo do rural e do ben común.