O conflito en Oriente Medio dispara os prezos da enerxía e a inflación global, coa zona euro ao 0,8% e as exportacións galegas no punto de mira
O Banco Mundial publicou o pasado 11 de xuño o seu informe semestral ‘Perspectivas Económicas Mundiais’, e as conclusións non deixan lugar para o optimismo: o crecemento global desacelerará ata o 2,5% en 2026, o nivel máis baixo desde o inicio da pandemia de COVID-19. A rebaixa, dun décimo de punto porcentual respecto á previsión de xaneiro, reflicte o impacto directo da guerra en Oriente Medio sobre os mercados enerxéticos, a inflación e as expectativas de política monetaria mundial. Para Galicia, unha economía aberta e fortemente exportadora, esta sombra global chega nun momento de especial vulnerabilidade.
O informe, asinado polo economista xefe do organismo Indermit Gill, sitúa o escenario no marco dunha acumulación de crises encadeadas: a pandemia, a invasión rusa de Ucraína, as guerras arancelarias impulsadas por Donald Trump e agora o conflito no Golfo Pérsico. «A economía mundial é hoxe moito menos resiliente que en 2008», advertiu Ayhan Kose, economista xefe adxunto do BM, sinalando que os próximos anos estarán marcados por alta incerteza nas políticas, presións inflacionistas e tipos de xuro elevados. O escenario base do organismo asume un prezo medio do crudo Brent de 94 dólares por barril en 2026, un 36% máis que en 2025, e unha inflación global que chegará ao 4%.
Os riscos á baixa son considerables. Se as perturbacións enerxéticas se prolongasen e o petróleo alcanzase os 115 dólares por barril, o crecemento global podería caer ao 2,1%. No peor dos escenarios, de producirse tensións nos mercados financeiros, a economía mundial podería medrar apenas un 1,3%. Para a zona euro, as perspectivas son especialmente preocupantes: só se agarda un crecemento do 0,8% en 2026, fronte ao 1,4% de 2025, situándoa entre as rexións avanzadas de máis baixo dinamismo do planeta. China rebaixaría o seu PIB ao 4,2%, mentres os EUA manterían un 2,2%.
Este contexto global golpea directamente o corazón produtivo galego. Galicia é unha economía aberta e fortemente exportadora en sectores como o automóbil, o téxtil, a pesca e a madeira, que depende directamente da evolución dos mercados europeos. A moderación do crecemento implica maior competencia en prezos e marxes máis axustadas para as empresas exportadoras. Con forte orientación exportadora en produtos como o mexillón, as conservas e os compoñentes de automoción, o país vese particularmente afectado por calquera barreira técnica, arancelaria ou por simple contracción da demanda. Xa antes de que o BM publicase estas previsións, o último Indicador Abanca-Foro Económico de Galicia reflectía unha economía que empeza a perder velocidade mentres intenta manter o equilibrio nun escenario internacional cada vez máis incerto.
O sector pesqueiro e a industria do automóbil —con Stellantis Vigo como referente— figuran entre os máis expostos. As industrias exportadoras galegas concentran a súa actividade nos mercados europeos, o que converte a desaceleración da eurozona nun risco estrutural de primeiro orde. A elevada concentración das exportacións galegas na UE, aínda sendo unha fortaleza pola integración existente, supón un risco nun escenario de desaceleración económica e cambios regulatorios. Diversificar cara a mercados emerxentes convértese así nunha necesidade urxente, non nunha opción estratéxica a longo prazo.
O Banco Mundial é explícito nunha advertencia de fondo que vai máis alá do ciclo: a institución considera que a desaceleración non responde só a factores conxunturais, senón que podería converterse nun problema estrutural con consecuencias prolongadas. De cumprirse os seus pronósticos, a década de 2020 converterase na de menor crecemento económico global desde os anos sesenta. Ademais, para finais de 2026, «unha cuarta parte das economías en desenvolvemento serán máis pobres do que eran en 2019», sinala o informe.
Fronte a este panorama, o BM apela a medidas de política económica que en Galicia terían traducción directa: salvagarda da seguridade enerxética e alimentaria, avance na transición enerxética e creación de emprego. A aposta pola economía social, polas enerxías renovables e pola soberanía alimentaria —sectores nos que Galicia ten potencial real— cobra aínda máis sentido nun contexto no que os mercados globais amosan a súa cara máis fraxil e dependente dos combustíbeis fósiles e das decisións militares de potencias alleas. A eurorregión Galicia-Norte de Portugal, ben articulada, podería ser un espazo de resiliencia fronte aos ventos que soplan desde Oriente Medio e Washington.