O proxecto enmárcase no Plan ‘Et edendo, Lucus’ e chega nun momento no que o turismo na cidade medra un 22,6% en 2026

A histórica Fábrica da Luz de Lugo inicia unha nova etapa como Centro de Enogastronomía, nun proxecto que supón un investimento de 2 millóns de euros financiados con Fondos Next Generation da Unión Europea. A actuación forma parte do Plan de Sostibilidade Turística en Destino (PSTD) ‘Et edendo, Lucus’, integrado no Plan Territorial de Enogastronomía de Galicia que move un total de 34,5 millóns de euros repartidos entre trece plans en todo o territorio galego.

O espazo, situado ás beiras do Miño, acollerá iniciativas vinculadas á cultura do viño e á gastronomía local, nunha aposta pola diversificación da oferta turística que pon no centro os produtos de proximidade e o patrimonio identitario do territorio. A inauguración da xornada ‘A gastronomía que non queremos perder’, celebrada esta semana nas instalacións remodeladas, serviu de escenario para presentar os avances do proxecto.

O dato de crecemento turístico é significativo: Lugo acumulou un incremento do 22,6% no número de viaxeiras e viaxeiros nos cinco primeiros meses de 2026 con respecto ao mesmo período do ano anterior, o que sitúa a cidade nunha posición de crecente atractivo como destino urbano na Galicia interior.

Desde a perspectiva deste xornal, cómpre valorar con mirada crítica o modelo de desenvolvemento turístico que se propón. A rehabilitación dun edificio patrimonial como a Fábrica da Luz e a súa orientación cara á gastronomía local e os produtos de proximidade apuntan nun sentido positivo: fronte ao turismo masivo e depredador, apóstase por un modelo que pode xerar valor no tecido económico de base, favorecer o pequeno comercio, a produción artesanal e a hostalería de carácter local.

Non obstante, o éxito real deste tipo de iniciativas dependerá de en que mans recaia a xestión do espazo e a quen beneficien en última instancia os fluxos económicos que xenere. A experiencia demostra que os centros de enogastronomía poden converterse en vitrinas para grandes marcas e distribuidoras, en detrimento das persoas produtoras máis pequenas que dan vida real ao territorio. Será imprescindible garantir que o proxecto sirva efectivamente ao tecido agroalimentario lucense, con especial atención ás produtoras rurais e ás cooperativas da contorna.

O turismo enogastronómico é presentado polas institucións como un segmento de alto valor engadido pola capacidade de gasto das persoas que o practican. Porén, a sustentabilidade real dun destino non se mide só polo volume de gasto ou polo número de visitantes, senón tamén polo impacto sobre os recursos naturais, a paisaxe e a calidade de vida da poboación residente. O Miño, ás beiras do cal se levanta a Fábrica da Luz, é un ben común que merece protección máis alá da súa función como telón de fondo turístico.

En definitiva, a transformación da Fábrica da Luz é unha oportunidade real para Lugo, mais o seu aproveitamento dependerá de que o modelo de gobernanza sexa transparente, participativo e orientado ao ben común, non ao beneficio de operadores alleos ao territorio.