A Dirección Xeral de Desenvolvemento Pesqueiro e Turismo de Galicia coordinan estratexias para diversificar a economía do litoral e poñer en valor o patrimonio marítimo
A Xunta de Galicia deu un paso adiante na articulación dunha estratexia común co tecido asociativo do sector pesqueiro para desenvolver un modelo de turismo mariñeiro que combine calidade, sustentabilidade e revalorización do patrimonio cultural e ambiental das rías galegas. A directora xeral de Desenvolvemento Pesqueiro, Ángeles V. Suárez, e o director de Turismo de Galicia, Xosé Merelles, reuníronse cos responsables dos Grupos de Acción Local do Sector Pesqueiro (GALP) de Galicia nunha xuntanza celebrada en Santiago de Compostela o pasado 28 de xuño.
O encontro tivo como fío condutor a análise de novas liñas de traballo conxuntas orientadas a construír unha oferta turística ampla e diversificada, alineada cos estándares da marca Galicia Calidade, que permita ás comunidades costeiras reducir a súa dependencia exclusiva da actividade extractiva e abrir novas vías de xeración de emprego e riqueza local.
Os GALP, organismos de base participativa que aplican as chamadas Estratexias de Desenvolvemento Local Participativo (EDLP), teñen entre os seus obxectivos fundacionais precisamente esta diversificación socioeconómica do litoral. Nese contexto, o turismo mariñeiro preséntase como unha oportunidade real para as vilas pesqueiras, sempre que se desenvolva dende o respecto ao ecosistema e en beneficio das propias comunidades.
Máis aló do potencial económico, a aposta por esta modalidade turística ten un compoñente cultural e identitario innegable. Divulgar os oficios do mar —a pesca artesanal, o marisqueo, a acuicultura tradicional— e o patrimonio inmaterial vinculado a eles é tamén un acto de preservación dunha forma de vida que define a Galicia costeira. As rías, con toda a súa biodiversidade e singularidade paisaxística, convértense así non só nun recurso produtivo senón nun activo cultural e turístico de primeiro nivel.
Dende a perspectiva da economía social e do territorio, a clave estará en que os beneficios deste turismo revirtan directamente nas traballadoras e traballadores do mar e nas súas familias, evitando que o proceso de turistificación reproduza dinámicas extractivistas ou de xentrifización que, noutros contextos, acabaron por expulsar ás comunidades locais dos espazos que historicamente ocuparon.
Neste sentido, o papel dos GALP como entidades de gobernanza participativa resulta fundamental. A súa estrutura, que integra a axentes locais, cofradías, asociacións de mariscadoras e outros colectivos do sector, ofrece unha garantía de que as decisións estratéxicas se toman dende abaixo e con perspectiva de comunidade. A coordinación coa Xunta deberá respectar e potenciar esa autonomía local, evitando que o impulso institucional derive nun proceso de centralización das decisións ou nunha mercantilización do patrimonio marítimo allea aos intereses do sector.
O reto, en definitiva, é construír un modelo de turismo mariñeiro que sexa verdadeiramente xusto, sustentable e galego: que protexa o ecosistema das rías, que visibilice o traballo —maioritariamente feminino— do marisqueo, e que garanta que a riqueza xerada quede no territorio.