O proxecto Perizia aplica intelixencia artificial e vehículos submarinos ROV para monitorizar os bancos de ourizo, cuxo prezo rozou os 23 €/kg en 2026
As augas das rías galegas teñen un novo vixilante: un robot submarino equipado con cámaras 4K, visión esférica de 360 graos e algoritmos de intelixencia artificial capaz de contar ourizos de mar con maior precisión e menor esforzo que calquera campaña de mostraxe manual. O proxecto Perizia, coordinado polo Instituto de Investigacións Mariñas (IIM-CSIC) e a Federación Nacional de Confrarías de Pescadores, presentou os seus avances á directora xeral de Desenvolvemento Pesqueiro da Xunta, Ángeles V. Suárez, nun encontro celebrado en Santiago de Compostela.
O vehículo submarino operado remotamente, bautizado como OURI1, integra redes neuronais de aprendizaxe profundo baseadas na arquitectura YOLO para procesar en tempo real as imaxes captadas do fondo mariño, sincronizándoas con sensores de posicionamento acústico Doppler (DVL). O resultado é a transformación directa das gravacións submarinas en estimacións cuantitativas de densidade —ourizos por metro cadrado— exportables en formato GeoPackage para sistemas de información xeográfica como QGIS. Unha ferramenta que, sobre o papel, permitiría substituír parte das custosas e limitadas campañas de mergullo tradicionais por unha cobertura espacial moito máis ampla, obxectiva e reproducible.
O ourizo de mar (Paracentrotus lividus) deixou de ser un recurso marxinal para converterse nun dos máis cotizados das lonxas galegas. Se en 2014 o prezo medio rolaba os 3,3 euros por quilo, en 2025 superou os 13 euros, e nas primeiras semanas de 2026, condicionadas por temporais e escaseza de capturas, chegou a rozar os 23 euros por quilo en prazas como a de Ribeira. Este auxe de valor fai aínda máis urxente dispoñer de ferramentas de xestión que eviten a sobreexplotación dun equinodermo especialmente vulnerable á presión extractiva.
Neste contexto, cómpre valorar con cautela o protagonismo institucional da Xunta no anuncio. Se ben a colaboración entre o IIM-CSIC, as confrarías e a administración autonómica apunta cara a un modelo de xestión participativa e baseada na ciencia —algo que merece recoñecemento—, a iniciativa foi financiada polo programa Pleamar do Ministerio para a Transición Ecolóxica, coa cofinanciación europea do Fondo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura (FEMPA). A Xunta súmase agora á fase de aplicación operativa, cunha folla de ruta que implicará aos biólogos de zona da Consellería do Mar e ás asistencias técnicas das propias confrarías.
A fase seguinte do proxecto, denominada Perizia+, estenderase até agosto de 2027 e ten como obxectivo asentar definitivamente estas tecnoloxías nos protocolos de seguimento adaptativo do litoral galego. O horizonte é que as confrarías poidan identificar con maior precisión as zonas de máxima abundancia, fixar vedas axustadas á realidade biolóxica real e deseñar campañas de repoboación con maiores garantías de éxito.
Dende un enfoque de sostibilidade e soberanía sobre os recursos mariños, a clave non estará tanto na tecnoloxía en si mesma como en quen controla os datos que produce e como se usan para tomar decisións. A participación activa das confrarías —estruturas de base con arraigo no territorio e coñecemento acumulado do medio— resulta fundamental para que estas ferramentas de alta resolución non rematen por concentrar o poder de decisión en mans técnicas alleas ás comunidades pesqueiras que viven do litoral.