A Comisión Europea propón reducir cargas administrativas ás empresas e mellorar o acceso á información para os consumidores mediante ferramentas dixitais.
A Comisión Europea presentou unha proposta de simplificación das normas de etiquetaxe enerxética e de pneumáticos que podería supor un aforro de ata 125 millóns de euros en dez anos para as empresas do sector, ademais de reducir os custos de supervisión de mercado en preto de 3,7 millóns anuais para as autoridades nacionais. A reforma, que se enmarca no Programa de Traballo da Comisión para 2026, non rebaixa os estándares de protección ao consumidor, senón que pretende adaptar as obrigacións á realidade actual do comercio, incluído o comercio electrónico.
O sistema de etiquetaxe enerxética ten as súas orixes na crise do petróleo de 1973 e foi revisado en profundidade por última vez en 2017. Desde entón, a posta en marcha do Rexistro Europeo de Produtos para a Etiquetaxe Enerxética (EPREL) en 2019 —que xa recolle máis de dous millóns de modelos de produtos á venda na UE, desde electrodomésticos ata neumáticos— revelou novas oportunidades para facilitar o cumprimento normativo tanto polas empresas como polas autoridades de control.
Un dos cambios máis salientables da proposta é a eliminación da obrigación de que os concesionarios de vehículos expoñan etiquetas físicas de pneumáticos nos seus locais, medida que, segundo os cálculos da Comisión, xerará un aforro de 40 millóns de euros ao ano. A información sobre a eficiencia dos pneumáticos quedaría reflectida nos datos de emisións ou autonomía que acompañan a calquera vehículo novo.
Para os demais produtos, a proposta non elimina a obrigatoriedade de mostrar a etiqueta enerxética no punto de venda —nin en tendas físicas nin en liña—, pero si permite adaptar o xeito en que se facilita esa información segundo o tipo de produto e o canal de venda. Así, por exemplo, para aparellos de refrixeración con función de venda directa —como máquinas expendedoras ou expositores de supermercados—, a etiqueta impresa podería perder relevancia dado que estes equipos se comercializan xeralmente entre empresas e non en espazos de venda ao público xeral.
A proposta tamén aposta por un uso máis intensivo do EPREL a través da maior prominencia do código QR nas etiquetas, o que facilitaría que consumidoras e consumidores accedan de forma sinxela a información comparativa completa sobre os produtos. Ademais, a Comisión estuda incorporar ao rexistro alertas visibles sobre produtos que as autoridades de vixilancia de mercado detecten como non conformes coa normativa.
Outro punto de interese económico é a posible integración de EPREL co futuro rexistro do pasaporte dixital de produto, o que evitaría a duplicidade de rexistros e podería supoñer un aforro puntual de ata 66 millóns de euros para as empresas.
Dende unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que a simplificación normativa non pode converterse nunha porta traseira para reducir a transparencia fronte ao consumidor. As organizacións de defensa dos dereitos de consumo teñen advertido reiteradamente de que a falta de información clara e accesible —especialmente nun contexto de crecente comercio dixital— pode prexudicar as decisións de compra de fogares con menor capacidade de acceso ás ferramentas tecnolóxicas. A aposta pola etiqueta dixital e o código QR, se ben supón un avance en eficiencia, non debe substituír as garantías de información universal, en particular para sectores da poboación con menor alfabetización dixital ou dificultades de acceso a dispositivos.
Para Galicia, onde o sector do automóbil —con Stellantis Vigo á cabeza— e a distribución de electrodomésticos e produtos enerxéticos teñen un peso relevante, esta normativa terá efectos directos tanto na cadea de subministración como nas obrigacións dos puntos de venda. O seguimento da súa transposición e aplicación será clave para avaliar se os aforrros prometidos se materializan sen minguar os dereitos das persoas consumidoras.