Máis de 22,5 millóns de afiliados á Seguridade Social, mais o ‘AI washing’ das grandes multinacionais e a fraxilidade do TIC galego revelan que o crecemento ten pés de barro.
O mercado laboral español encadea récord tras récord. A mediados de xuño de 2026, a afiliación diaria á Seguridade Social alcanzou os 22.541.234 cotizantes, superando por primeira vez na historia a barreira dos 22,5 millóns. No último ano sumáronse 651.082 novos ocupados, e desde a reforma laboral de 2021 o emprego medrara xa en máis de 2,4 millóns de persoas. Os datos falan dun ciclo expansivo que afecta a case todos os sectores e territorios. E, porén, debaixo desta fotografía luminosa agóchanse sombras que, para Galicia, resultan especialmente preocupantes.
A mellora cuantitativa do emprego vén acompañada dun avance na calidade dos contratos. A temporalidade, que chegara a superar o 31% en 2018, caeu ao 11,8% na actualidade. O emprego feminino segue medrando a un ritmo superior ao masculino: en maio rexistráronse preto de 10,6 millóns de mulleres afiliadas, un máximo histórico que representa xa o 47,5% do total. Son datos que as traballadoras galegas esixiron con décadas de loita e que non deben atribuírse en exclusiva ás políticas de turno, senón á acumulación de conquistas sociais e sindicais.
Pero o dinamismo laboral español non pode ocultar o que está a suceder no corazón do sector tecnolóxico, tanto a nivel global como dentro das nosas fronteiras. Cada vez máis expertos cualifican de ‘AI washing’ —’branqueo por intelixencia artificial’— os despidos masivos que as grandes corporacións tecnolóxicas xustifican apelando á automatización. Segundo o profesor Enrique Dans, do IE Business School, moitos deses recortes «se iban a facer de todas maneras» e a IA serve de coartada para encubrir erros estratéxicos e procesos de deslocalización. As cifras son reveladoras: só no primeiro trimestre de 2026, máis de 92.000 traballadores do sector tecnolóxico mundial perderon o seu emprego. Amazon acumulou máis de 30.000 despedimentos; Meta eliminou o 10% da súa plantilla global; Microsoft, Oracle e outras deron pasos similares. En España, a consultora Capgemini anunciou un ERE con 750 baixas, xustificadas tamén como consecuencia directa da implantación da IA. Os sindicatos, con CCOO á fronte, denunciaron que o problema real é a «nula xestión do talento» e a «deslocalización agresiva».
Para Galicia, este escenario non é alleo. O sector TIC galego, que segundo o Observatorio da Sociedade da Información e a Modernización de Galicia (OSIMGA) conta con 23.467 profesionais —a cifra máis alta rexistrada— e 3.108 empresas, xa experimentou en 2025 unha desaceleración significativa. A programación, consultoría e actividades informáticas só crearon 420 novos postos de traballo no pasado ano, case a metade que o exercicio anterior, cando se superaran os 737. É o menor incremento desde 2013. Luis Rey, director de operacións de INEO, a Asociación de Empresas de Tecnoloxía de Galicia, apunta que «a adopción de ferramentas baseadas en IA xerativa permite incrementos de produtividade estimados entre o 15% e o 30% en tarefas de desenvolvemento de software e análise de datos, o que reduce a necesidade de ampliar plantillas ao mesmo ritmo que antes».
Ao mesmo tempo, as empresas galegas que xa empregan intelixencia artificial representan o 15,7% do total, e entre 2024 e 2025 ese colectivo medrou nada menos que un 51,1%. A IA penetra no tecido produtivo, mais sen crear emprego en proporción: tres de cada catro empresas galegas declaran dificultades para contratar perfís cualificados en áreas como a intelixencia artificial, a ciberseguridade e a análise de datos. A formación non acompasa a velocidade da transformación.
O risco para Galicia non é abstracto. O noso país ten unha estrutura produtiva con sectores de alto valor —automoción, naval, téxtil, alimentario— onde a automatización avanza con forza. Stellantis Vigo xa incorpora solucións de IA e sensores IoT para optimizar a produción. A loxística e o agroalimentario tamén integran sistemas de trazabilidade e automatización. O perigo é que, mentres os postos de traballo de baixa cualificación se manteñen ou incluso medran a curto prazo, o emprego cualificado do sector TIC —o máis ben remunerado e con maior potencial de xeración de riqueza— sexa o primeiro en sufrir as consecuencias dun proceso de concentración corporativa que beneficia as sedes centrais e esquilma as periferias.
Face a esta situación, nin a compracencia nin o catastrofismo son respostas adecuadas. O que precisa Galicia é unha política activa de formación e reconversión profesional con recursos públicos reais, non a cesión sen contrapartidas ás grandes consultoras que hoxe despeden en masa e mañá volven contratar coas mesmas condicións. O tecido de pequenas e medianas empresas TIC galegas, que non pode competir en salarios coas multinacionais, require apoio institucional específico da Xunta e do Igape. E os traballadores e traballadoras do sector necesitan organizarse e negociar colectivamente antes de que a narrativa do «inevitábel progreso tecnolóxico» sexa usada, unha vez máis, para lexitimar a destrución de emprego sen alternativas.