O consumo privado e o emprego sosteñen o dinamismo económico estatal, mentres a economía galega avanza un 2,6% con debilidades no sector exterior e na produtividade.
A economía española pechou o primeiro trimestre de 2026 cun crecemento interanual do 2,7%, superando as expectativas dos principais organismos de análise e consolidando a España como unha das economías máis dinámicas da zona euro. Así o confirmou o avance da Contabilidade Nacional publicado polo Instituto Nacional de Estatística (INE) o pasado 30 de abril, nun dato que supón unha aceleración dunha décima respecto ao peche de 2025, cando o PIB medrou un 2,6%. A pesar das tensións inflacionistas, dos tipos de xuro elevados e dun entorno xeopolítico marcado polo conflito en Oriente Próximo, a demanda interna actuou como motor principal desta expansión.
Segundo o panel de previsións de Funcas, o PIB creceu un 0,6% en termos trimestrais no primeiro trimestre do ano, unha décima por riba do previsto, e a demanda nacional achegou catro décimas a ese avance, impulsada sobre todo polo consumo privado. O sector exterior, en cambio, operou como freo: as exportacións de bens e servizos caeron un 0,5% en termos trimestrais, co que a súa contribución ao crecemento interanual se desplomou ata o 0,9%, moi lonxe do 3,7% previo. En conxunto, o sector exterior restou sete décimas ao PIB neste primeiro trimestre, nun reflexo nítido do deterioro da demanda internacional.
No mercado laboral, os datos son positivos, aínda que non exentos de sombras. Segundo a Cámara de España, o emprego creceu un 2,8% en termos interanuais no primeiro trimestre, coa creación de 583.000 postos de traballo no último ano. A Cámara prevé para o conxunto de 2026 a creación de 360.000 empregos adicionais, o que situaría a taxa de desemprego no 9,8%. Non obstante, este intenso ritmo de contratación non foi acompañado por melloras na produtividade: o traballo encadea catro trimestres consecutivos con taxas negativas en termos interanuais, o que representa, segundo os analistas, o principal reto estrutural da economía española.
A inflación constitúe outro vector de preocupación. O panel de Funcas rexistrou un IPC xeral do 3,4% en marzo, tras o estallido do conflito en Irán, que se reduciu lixeiramente ata o 3,2% en abril. A inflación subxacente móvese no contorno do 2,6%-2,8%. BBVA Research e a Cámara de España advirten de que, se o bloqueo do estreito de Ormuz se prolonga, a inflación podería escalar por riba do 4%, restando ata sete décimas ao crecemento previsto para o conxunto do exercicio.
Neste contexto nacional, Galicia pechou 2025 cun crecemento do 2,6%, segundo os datos do Instituto Galego de Estatística (IGE), cun PIB a prezos correntes de 86.001 millóns de euros. As previsións de CaixaBank Research para 2026 sitúan o crecemento galego no 2,3%, lixeiramente por baixo da media española. O gasto dos fogares galegos gañou impulso a comezos de 2026, coas vendas do comercio polo miúdo medrando un 5,6% interanual en xaneiro, moi por riba do 3,6% español. O mercado laboral galego tamén acompaña: a taxa de desemprego situouse no 8,3% no cuarto trimestre de 2025, case dous puntos por baixo da media estatal.
Malia estes datos animadores, o panorama non está exento de contradicións que afectan directamente ao modelo produtivo galego. O sector exterior continúa sendo o talón de Aquiles: as exportacións de bens e servizos estancáronse en 2025 cunha variación do 0%, segundo o IGE, nunha economía que depende estruturalmente da industria exportadora —automoción, conservas, madeira, confección— para xerar valor engadido. BBVA Research subliña que a clave para manter o crecemento en Galicia será a recuperación das exportacións, o comportamento da industria e o impulso de sectores de maior valor engadido.
Desde unha perspectiva crítica, os datos macro non deben ocultar as insuficiencias do modelo. O crecemento do emprego galego en 2025 —17.715 novos postos segundo o IGE— se sustenta en parte en ocupación de baixa produtividade e elevada temporalidade, sobre todo nos sectores de hostalería e servizos de coidados, onde as mulleres representan a maioría da forza de traballo. A brecha salarial de xénero e a precariedade laboral seguen sendo estruturais nun mercado que crea postos, pero non sempre en condicións dignas.
O risco inflacionista, ademais, erosiona o poder adquisitivo das clases traballadoras e da poboación rural galega, onde a dependencia de enerxía e alimentos importados é maior. Organismos como Funcas advirten de que o aumento dos custos laborais unitarios, nunha contorna de baixa produtividade, pode comprometer a competitividade a medio prazo. Galicia precisa, máis alá do crecemento cuantitativo, dunha transformación do seu tecido produtivo cara a sectores estratéxicos —enerxías renovables, biotecnoloxía mariña, economía circular forestal— que xeren emprego de calidade e ancoren a riqueza no territorio. O primeiro semestre de 2026 ofrece unha oportunidade, pero tamén un espello das debilidades estruturais que ningunha estatística macroeconómica por si soa pode resolver.