Pesca, automoción e téxtil, os tres piares do comercio exterior galego, enfróntanse á perda de cota nos mercados mundiais nun contexto de debilidade exportadora en toda a zona euro.
O sur de Europa vive en 2026 unha paradoxo económica que debería xerar alarma nos despachos institucionais e nas mesas de negociación sindical: os indicadores macroeconómicos rexistran cifras de PIB razoables, mentres a demanda externa retrocede con insistencia e arrastra consigo os sectores máis exportadores. Galicia, cunha economía profundamente ancorada no comercio exterior, atópase na primeira liña deste vendaval.
As proxeccións do Eurosistema publicadas en xuño de 2026 polo Banco Central Europeo son reveladoras: o crecemento anual do PIB real para a zona euro sitúase nun escaso 0,8% este ano, e o sector exterior non axuda. O BCE advirte explicitamente de que “se prevé que o crecemento das exportacións siga estando limitado polos persistentes retos en materia de competitividade” e que os exportadores europeos experimentarán “novos descensos das súas cotas de mercado mundiais”. Non son palabras de alarma pasaxeira: son o diagnóstico estrutural dunha economía que perde posicións fronte a competidoras asiáticas e norteamericanas.
A situación agravouse ademais pola incerteza arancelaria protagonizada polo goberno dos Estados Unidos. Aínda que o acordo comercial con Washington contribuíu a reducir algo a tensión, o BCE insiste en que “a incerteza sobre a política comercial segue sendo elevada”. Para as empresas exportadoras galegas, que operan con marxes axustadas e en mercados moi competitivos, esta inestabilidade non é un abstract teórico: é un custo real que se mide en pedidos cancelados e contratos renegociados.
Os datos de España corroboran a tendencia. Nas exportacións españolas acumúlase xa no primeiro bimestre de 2026 unha caída interanual do 1,8%, segundo os datos do Ministerio de Comercio. O déficit comercial de produtos non enerxéticos medrou nada menos que un 48% interanual en febreiro, cunhas importacións que crecen máis que as exportacións. A fotografía non é a dunha economía que exporta con forza: é a dunha balanza comercial que se deteriora mentres o PIB aguanta grazas ao consumo interno e ao turismo.
Galicia sofre este panorama cunha vulnerabilidade específica. A comunidade é, historicamente, unha das máis exportadoras do Estado: a automoción, o téxtil e a pesca e acuicultura representan os seus piares comerciais no exterior. As manufacturas de consumo —fundamentalmente téxtil e confección, lideradas por Inditex— e o sector do automóbil, con Stellantis en Vigo como locomotora, acapararon historicamente máis do 45% do total das exportacións galegas. A pesca, pola súa parte, representa a metade de todas as exportacións pesqueiras de España. Trátase dunha economía aberta que “depende directamente da evolución dos mercados europeos”, como apunta o Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional (IGADI).
A isto engádese que Galicia, con “forte orientación exportadora en mexillón, conservas e compoñentes de automoción, vese particularmente afectada por calquera barreira técnica ou arancelaria”, segundo o mesmo IGADI. Os tratados de libre comercio co Mercosur e a India, por exemplo, abren mercados pero tamén xeran presión competitiva sobre os produtos pesqueiros e agroalimentarios galegos sen que exista aínda unha estratexia sectorial clara por parte das administracións.
A moderación do crecemento na zona euro implica, en termos prácticos, maior competencia en prezos e marxes máis axustadas para as empresas exportadoras. Neste contexto, as grandes corporacións con capacidade de absorber choques —como Inditex, que diversifica mercados con axilidade— saen mellor paradas que a industria pesqueira ou as pequenas e medianas empresas conserveiras que teñen a UE como destino case exclusivo. A concentración do comercio exterior español nos mercados europeos —Francia, Alemaña e Portugal absorben case o 40% das exportacións— converte calquera debilidade da demanda interna europea nun problema para o tecido produtivo galego.
O que está en xogo non é só un dato macroeconómico. É o emprego en Vigo e na Mariña, nos portos de A Coruña e Marín, nas rías dedicadas ao mexillón ou no sector conserveiro das Rías Baixas. A demanda externa non é un asunto de técnicos do BCE: é a condición de posibilidade do sustento de miles de familias traballadoras en Galicia. Fronte a este escenario, a resposta non pode limitarse a esperar que os ciclos se inviertan sós. Require dunha política industrial pública activa, con diversificación de mercados, apoio á innovación nas pemes exportadoras e estratexias eurorrexionais —coa eurorexión Galicia-Norte de Portugal como espazo natural— que permitan afrontar colectivamente o freo da demanda global. O momento de actuar é agora.