A membro do Consello Executivo Isabel Schnabel defende as subidas de tipos e alerta dos efectos de segunda rolda sobre salarios e prezos en Europa
Isabel Schnabel, membro do Consello Executivo do Banco Central Europeo (BCE), avisou esta semana que a institución monetaria deberá continuar subindo os tipos de interese para reconducir a inflación cara ao obxectivo do 2% a medio prazo, malia o cese ao fogo en Oriente Medio e a conseguinte caída dos prezos do petróleo. Nunha entrevista publicada polo semanario alemán Die Zeit, Schnabel subliñou que a tregua non é razón suficiente para que a política monetaria baixe a garda.
A directiva do BCE explicou que, aínda que os prezos enerxéticos baixaron a curto prazo, mantéñense significativamente por riba dos niveis anteriores á guerra, e que as perspectivas a medio prazo seguen sen aclararse. Entre os factores que manteñen a tensión nos mercados enerxéticos, Schnabel citou a incerteza sobre a durabilidade do acordo de paz, os danos nas infraestruturas enerxéticas, a necesidade de repoñer as reservas estratéxicas de petróleo consumidas durante o conflito e os baixos niveis de almacenamento de gas en Europa de cara ao inverno. “Probablemente non poderemos volver simplemente á situación anterior á guerra”, afirmou.
Máis preocupante resulta, segundo a economista alemá, o feito de que o impacto inflacionario xa se está a estender máis aló da enerxía. Os datos de maio mostran que a inflación de bens e servizos non enerxéticos tamén aumentou, con productores que planean repercutir os maiores custos de inputs nos prezos ao consumo. Este fenómeno abre a porta aos denominados efectos de segunda rolda, é dicir, a espirais de prezos e salarios que poderían arraigar as presións inflacionistas durante máis tempo.
Para a audiencia galega e do conxunto do Estado español, estas palabras teñen consecuencias directas e inmediatas. As subidas de tipos encarecen o crédito para familias e empresas, nun contexto en que sectores como o naval, o téxtil, o agroalimentario e a pesca —pilares da economía de Galicia— xa soportan custos enerxéticos elevados e unha demanda internacional máis incerta. O encarecemento dos préstamos hipotecarios afecta especialmente ás clases traballadoras, mentres que os grandes fondos e corporacións dispoñen de marxes para absorber mellor o impacto.
Neste sentido, resulta revelador que Schnabel defendese con naturalidade que o mecanismo de transmisión dos tipos de interese funciona precisamente impedindo que parte da poboación poida acceder a un préstamo para construír unha vivenda. Esa lóxica, que presenta a contracción do consumo popular como un instrumento técnico neutro, merece unha lectura crítica: son sempre os sectores con menos recursos os que primeiro sofren as consecuencias das políticas de austeridade monetaria.
A directiva do BCE tamén se referiu á situación estrutural da economía alemá, que leva estancada dende 2019, e enumerou os tres eixes que considera prioritarios para Europa: innovación, integración e soberanía. Neste último punto, Schnabel alertou sobre as dependencias tecnolóxicas e enerxéticas acumuladas durante décadas, e citou como exemplo a recente decisión do goberno estadounidense de restrinxir o acceso a dous dos seus modelos de intelixencia artificial máis avanzados. “É outra chamada de atención”, dixo, reclamando unha estratexia europea propia.
A entrevista tamén abordou o papel das políticas fiscais expansivas de Alemaña —con grandes investimentos en infraestruturas e defensa— que, segundo Schnabel, poderían alimentar a inflación a medio prazo e obrigar ao BCE a compensar con máis subidas de tipos. Esta tensión entre a política fiscal dos gobernos e a política monetaria do BCE reproduz un debate estrutural sobre quen paga os custos do axuste: historicamente, sempre os sectores produtivos con menos capacidade de negociación e as clases con menos aforros.