A sexta revisión da Directiva CMRD evitará 1.700 casos de cancro de pulmón e 19.000 enfermidades laborais nos próximos 40 anos en toda a Unión Europea
O Parlamento Europeo e o Consello da Unión Europea alcanzaron un acordo provisional para reforzar a protección das persoas traballadoras fronte á exposición a substancias canceríxenas, mutáxenas e reprotóxicas nos seus postos de traballo. A Comisión Europea celebrou este martes o pacto, que supón a sexta revisión da Directiva CMRD e que, segundo as estimacións comunitarias, podería evitar 1.700 casos de cancro de pulmón e preto de 19.000 enfermidades de orixe laboral ao longo dos próximos corenta anos, xerando ademais aforro de ata 1.160 millóns de euros en gastos sanitarios en toda a UE.
A nova normativa establece límites de exposición ocupacional máis estritos para substancias de alto risco, entre as que destacan o cobalto e os seus compostos inorgánicos, os hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAP), o 1,4-dioxano e o isopreno. Trátase de materiais amplamente utilizados en sectores estratéxicos con forte presenza no tecido industrial galego, como a fabricación de vehículos eléctricos, a produción de aceiro e aluminio, a soldadura industrial ou a industria química e téxtil.
O cobalto, presente nos procesos de fabricación de baterías para vehículos eléctricos —un ámbito no que a planta de Stellantis en Vigo xoga un papel crecente dentro da transición eléctrica do automóbil—, contará cun período transitorio de seis anos con límites máis permisivos para facilitar a adaptación tecnolóxica das empresas. O mesmo criterio aplícase aos HAP, para os que se establece un prazo de sete anos antes de que entren en vigor as restricións máis estritas, dado o seu impacto nos sectores de produción de aceiro e baterías.
O 1,4-dioxano, presente en procesos de fabricación téxtil e en deterxentes domésticos, queda sometido a tres tipos de límites —xeral, de curta duración e biolóxico—, o que supón un avance relevante para as traballadoras do sector da confección, historicamente precarizado e con elevada presenza feminina. Pola súa banda, o isopreno, empregado nas industrias química e da borracha, incorpora tamén un límite xeral de exposición.
Unha das novidades máis significativas é a inclusión explícita dos fumes de soldadura no ámbito da Directiva, o que clarifica as obrigas dos empregadores en materia de prevención e protección. Esta medida afecta de xeito directo ao sector naval galego, onde a soldadura é unha actividade central nos estaleiros de Vigo, Ferrol e Marín.
Desde unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que os longos períodos transitorios —de seis e sete anos— contemplados para os sectores máis afectados responden a presións das grandes industrias, que priorizan a súa capacidade de adaptación tecnolóxica sobre a protección inmediata da saúde laboral. As organizacións sindicais e os movementos de saúde laboral levan anos denunciando que os límites de exposición europeos continuaban por detrás dos estándares científicos recomendados.
O acordo provisional deberá ser agora formalmente adoptado polo Parlamento Europeo e polo Consello, tras o cal os estados membros terán un prazo para transpoñer a Directiva ao dereito nacional. España e Galicia, con sectores industriais directamente afectados, deberán adaptar a súa lexislación laboral e de prevención de riscos nun contexto onde as condicións de saúde e seguridade no traballo continúan a ser unha materia pendente.