A Comisión Europea selecciona 7 proxectos por 351 millóns de euros no marco do Mecanismo de Transición Xusta, con presenza española na cornisa cantábrica.
A Comisión Europea anunciou a selección de sete novos proxectos baixo o Mecanismo de Transición Xusta, en concreto a través da súa Facilidade de Préstamo ao Sector Público (PSLF, polas súas siglas en inglés). Os proxectos escollidos acumulan unha solicitude total de subvencións de arredor de 351 millóns de euros e afectan a territorios de sete países membros: Chipre, Chequia, Francia, Grecia, Alemaña, España e Suecia.
No caso español, o proxecto seleccionado beneficia Asturias, territorio veciño de Galicia e integrante da cornisa cantábrica. Trátase da mellora e ampliación do sistema rexional de abastecemento de auga, cun obxectivo explícito de aumentar a resiliencia climática e a seguridade hídrica da rexión. A subvención solicitada ascende a 10,05 millóns de euros, que se complementarán cun préstamo do Banco Europeo de Investimentos (BEI) conforme ao modelo de financiamento mesturado que caracteriza este instrumento.
O PSLF foi creado pola Unión Europea como un dos tres piares do Mecanismo de Transición Xusta, coa vocación de que ningunha rexión quede atrás no camiño cara á neutralidade climática. Está destinado a entidades públicas ou de mandato público en territorios que afrontan maiores desafíos na transición enerxética e económica. As subvencións calcúlanse como un 15% do préstamo do BEI, porcentaxe que sobe ao 25% no caso de rexións menos desenvolvidas.
Entre os outros proxectos seleccionados destaca a construción dun interconector submarino de alta tensión en corrente continua entre as illas do Dodecaneso e o continente grego, co maior importe de subvención de toda a convocatoria: case 229 millóns de euros. Este proxecto, orientado a integrar enerxías renovábeis insulares no mercado eléctrico continental, ilustra o tipo de infraestrutura transformadora que busca financiar este mecanismo.
Francia recibe tres proxectos: dúas iniciativas en Grenoble —modernización dunha planta de tratamento de auga e renovación dun edificio administrativo con estándar Passivhaus— e investimentos en transporte sostíbel en Nantes, incluíndo dúas novas liñas de tranvía. Chequia destina os fondos á modernización hospitalaria na rexión de Ústí nad Labem, e Chipre, á construción de infraestrutura universitaria cunha planta fotovoltaica.
Desde a perspectiva galega, esta convocatoria presenta un interese específico. Galicia conta con territorios que poderían optar a este tipo de financiamento nas vindeiras convocatorias, especialmente nas zonas afectadas pola transición enerxética —como as comarcas dependentes da enerxía térmica ou con reconversión industrial pendente— e en municipios rurais con vulnerabilidade hídrica ou forestal ante o cambio climático. Non obstante, na ronda actual, a única proposta española seleccionada non está en territorio galego.
Cabe sinalar que a segunda convocatoria do PSLF, lanzada en outubro de 2025, está aberta a todos os estados membros en réxime competitivo, sen cotas nacionais preasignadas. Isto supón un cambio de modelo respecto á primeira convocatoria e implica que as administracións galegas e o goberno central deberán competir con propostas de alta calidade técnica se queren acceder a estes fondos europeos para a xusta transición.
Das 21 propostas elixíbeis recibidas, 11 foron cualificadas como de alta calidade e incluídas nunha lista de reserva, á espera de que haxa financiamento adicional dispoñíbel. A Axencia Executiva Europea de Clima, Infraestrutura e Medio Ambiente (CINEA) é a responsábel da xestión do programa.