A rexión portuguesa de Alto Tâmega e Barroso, veciña de Galicia, e varias candidaturas españolas compiten polos galardóns que se entregarán en Bruxelas en setembro.
A Comisión Europea desvelou esta semana os 21 finalistas dos Premios Ecolóxicos da UE 2026, que recoñecen a excelencia na cadea de valor da produción orgánica en todo o territorio comunitario. Entre os seleccionados destacan varios proxectos da Península Ibérica con especial relevancia para a Eurorregión Galicia-Norte de Portugal.
Na categoría de mellor rexión ecolóxica ou ‘bio-distrito’, figura como finalista o Alto Tâmega e Barroso, con sede en Chaves (Portugal), un territorio de montaña que fai fronteira directa con Galicia e que comparte con nós unha tradición agrícola e gandeira secular. A presenza desta comarca transmontana nos premios europeos sitúa no mapa continental un modelo de desenvolvemento rural sostible que pode servir de espello para as comarcas galegas limítrofes. Tamén resulta finalista na mesma categoría o Pla de Manlleu, en Cataluña, como único representante do Estado español nese apartado.
Na categoría de mellor agricultora ecolóxica, a portuguesa Susana Vilar, da empresa Sonim en Vila Real, é unha das tres finalistas xunto con representantes de Irlanda e Grecia. A presenza feminina nesta categoría reflicte un recoñecemento explícito á contribución das mulleres ao sector agroalimentario ecolóxico, algo que desde esta publicación consideramos imprescindible visibilizar.
Os premios, que chegan á súa quinta edición en 2026, están organizados conxuntamente pola Comisión Europea, o Comité Económico e Social Europeo, o Comité das Rexións, COPA-COGECA e IFOAM Organics Europe. Os galardóns cobren sete categorías: mellor agricultor e mellor agricultora ecolóxicos, mellor rexión ecolóxica, mellor cidade ecolóxica, mellor PEME de transformación alimentaria ecolóxica, mellor distribuidora ecolóxica e mellor restaurante ou servizo de alimentación ecolóxico.
A nivel europeo, a superficie cultivada de forma ecolóxica na UE acadou os 17,7 millóns de hectáreas en 2023, o que representa o 10,9% do total agrícola comunitario. Galicia, malia contar con condicións naturais favorables para a produción ecolóxica, mantén aínda marxes de mellora significativas neste campo, especialmente no que atinxe á transformación e comercialización dos produtos.
A ausencia de candidaturas galegas entre os finalistas deste ano debería ser un estímulo para a Xunta de Galicia e para o tecido asociativo agrario do país para impulsar proxectos que poidan representar o noso territorio nas próximas edicións. O modelo cooperativo e a agricultura familiar galega teñen potencial máis que suficiente para competir a nivel europeo, sempre que conten co apoio institucional e financeiro axeitado.
Os gañadores finais serán proclamados nunha cerimonia en Bruxelas o 23 de setembro de 2026, con motivo do Día Ecolóxico da UE.