A AGIP anuncia accións legais e compensacións económicas contra os municipios que cancelen contratos en vigor nun sector que xera o 18% das empresas pirotécnicas de España
O sector pirotécnico galego decidiu pasar á ofensiva. A Asociación Galega de Industriais Pirotécnicos (AGIP), que agrupa a trece das quince empresas do ramo existentes en Galicia, lanzou esta segunda feira un comunicado en que denuncia a que denomina “deriva restritiva e arbitraria” de varios concellos galegos que, ao fío do debate sobre o risco de incendio forestal, están prohibindo ou limitando o uso de fogos de artificio nas súas festas populares.
Os municipios de Vilagarcía de Arousa e Padrón son os últimos en sumarse a unha tendencia que vén medrando desde o verán de 2025, cando Sanxenxo, Marín, Pontevedra e O Carballiño adoptaron medidas similares. O Concello de Padrón anunciou que renuncia a empregar material pirotécnico nos próximos meses de alto risco de incendio, despois do lume que arrasou unhas 350 hectáreas nas parroquias de Herbón e Carcacía a mediados de xuño, aínda que ningunha investigación vinculou ese incendio co uso de pirotecnia —a hipótese inicial do propio concello apuntaba a un problema co tendido eléctrico—. Pola súa parte, Vilagarcía de Arousa aprobou crear un grupo de traballo para analizar como poñer límites ás tradicionais bombas de palenque nos festexos.
A patronal anuncia que emprenderá accións legais e reclamará compensacións económicas por danos patrimoniais contra todos aqueles consistorios que cancelen contratos en vigor ou alienten publicamente a non contratar pirotecnia. A AGIP defenderá nos tribunais os contratos xa asinados e esixirá responsabilidades subsidiarias aos concellos que os cancelen de forma unilateral alegando motivos que, ao seu xuízo, van máis alá do que esixe a normativa vixente.
O trasfondo económico non é menor. Galicia alberga aproximadamente o 18% das empresas pirotécnicas de toda España, o que a converte na segunda comunidade do sector só por detrás da Comunidade Valenciana, malia que a súa poboación representa apenas o 6% do total estatal. O sector galego conta con 15 empresas que sosteñen até 200 postos de traballo directos, e centos de familias dependen directa ou indirectamente desta actividade. O problema estrutural que fai especialmente vulnerables a estas empresas aos vetos estivais é a concentración de negocio: entre o 15 de agosto e o 15 de setembro xérase preto da metade da facturación anual, coincidindo exactamente co período de maior risco de incendio forestal. As perdas que as empresas galegas sufriron durante o verán de 2025 estimáronse en torno aos 500.000 euros, segundo os propios profesionais do sector.
O argumento máis contundente que manexa a AGIP é estatístico. En 2025, cando Galicia sofreu a queima de máis de 118.000 hectáreas, as Brigadas de Investigación de Incendios Forestais (BIIF) da Xunta concluíron que entre o 70% e o 80% dos lumes foron intencionados. A asociación destaca que durante ese mesmo ano se rexistraron máis de 10.000 disparos pirotécnicos profesionais en toda Galicia, e que o impacto da pirotecnia profesional e regulamentada foi dun 0,0% absoluto. “En toda a historia das estatísticas forestais de Galicia non consta nin un só gran incendio provocado por pirotecnia profesional”, subliñou a asociación. A Estatística Xeral de Incendios Forestais do Ministerio para a Transición Ecolóxica sitúa os fogos artificiais como responsables de entre o 0,02% e o 0,1% anual da superficie forestal queimada no conxunto do Estado para o período 2018-2022.
Máis alá dos datos, o debate ten unha dimensión que as porcentaxes non reflicten de todo: o risco potencial en condicións extremas. A Lei 3/2007 de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia establece que cando o Índice de Risco Diario de Incendio (IRDI) alcanza nivel extremo, os concellos directamente non poden conceder autorizacións para espectáculos pirotécnicos, e as xa concedidas quedan revocadas de forma automática. Esta normativa existente xa prevé, polo tanto, mecanismos de restrición proporcionados que non implican vetos xeneralizados.
A patronal tamén sinala que os traballos forestais da propia Administración ou as neglixencias agrícolas provocan o triplo de incendios que os atribuídos a calquera forma de pirotecnia, e considera os vetos municipais unha “cortina de fume” mentres o rural permanece abandonado e os montes sen limpar. Desde a perspectiva dos traballadores e traballadoras do sector, a situación é de alarma: en pleno inicio da tempada alta, as empresas están a sufrir cancelacións nun contexto de seca e calor que eleva o risco de incendios, o que xera un efecto de contaxio nas comisións de festas que vai máis alá das decisións municipais formais.
O conflito pon así sobre a mesa un debate complexo que enfronta a defensa dunha actividade económica e cultural centenaria coas lexítimas preocupacións pola xestión do territorio e a prevención dos incendios. Pero o verdadeiro problema estrutural —o abandono do monte, a falta de limpeza e a impunidade dos incendiarios— segue sen resposta por parte das administracións que hoxe apuntan cara ás pirotécnicas.