As previsións de primavera 2026 da Comisión Europea confirman o peor escenario: o choque enerxético recalenta os prezos e afoga os marxes do sector mariñeiro galego
A Comisión Europea fixou en maio de 2026 as súas previsións económicas de primavera cunha mensaxe inequívoca: o conflito en Oriente Medio está a provocar unha nova perturbación enerxética que reactiva a inflación e sacode a confianza económica en toda a Unión. Para a zona euro, o índice de prezos revisouse ao alza ata o 3,0% en 2026, fronte ao 1,9% que se anticipaba nas previsións de outono de 2025, un salto dun punto porcentual que ninguén prevía cando o ano comezou. O Banco Central Europeo corrobora esta diagnosis: as súas propias proxeccións sitúan a inflación xeral no 3,0% de media para 2026, cunha revisión ao alza motivada pola senda máis elevada dos prezos da enerxía, que xa se está a transmitir cara á inflación dos alimentos, os bens e os servizos.
A orixe do problema está clara. O 28 de febreiro de 2026, o inicio das operacións militares sobre Irán desencadeou unha resposta inmediata nos mercados enerxéticos internacionais. En poucos días, o prezo do gas en Europa disparouse un 50% e o barril de Brent subiu máis dun 9% nunha soa sesión, pondo fin ao período de relativa calma das materias primas que permitira conter a inflación en 2025. O ataque á terminal de Ras Laffan en Qatar provocou a declaración de forza maior sobre exportacións de gas natural licuado que representan preto do 20% do subministro mundial, con efectos que se trasladaron rapidamente a toda Europa a través da subida do TTF e a maior competencia internacional por cargamentos de GNL.
Para a economía española, Bruxelas proxecta un crecemento do 2,4% en 2026, pero cunha inflación do 3,0%, un punto porcentual por enriba do previsto. A inflación subxacente, que exclúe enerxía e alimentos frescos, mantense no 3,5%, corroendo a capacidade adquisitiva das familias e apretando as contas de empresas e autónomos. O propio BCE advertiu que os custos doutros insumos están a aumentar para as empresas, que, en consecuencia, prevén incrementar os seus prezos de venda, nun círculo que ameaza con instalarse durante meses.
Galicia, como comunidade con dúas das economías sectoriais máis expostas aos custos enerxéticos —a pesca e a industria conserveira—, está a sentir este choque con especial intensidade. O último European Fish Price Report elaborado por GLOBEFISH-FAO, correspondente a abril de 2026, advirte dun escenario de inflación crecente, maiores custos operativos e problemas loxísticos que afectan a toda a cadea pesqueira e acuícola europea. O combustible representa entre o 20% e o 45% do gasto operativo total dunha embarcación, segundo o tipo de pesca, polo que calquera escalada enerxética repercute de forma directa e inmediata sobre a viabilidade das mareas. A propia Unión Europea xa recoñeceu oficialmente á pesca como un dos sectores afectados por «incrementos inesperados, repentinos e significativos de custos».
O impacto non se detén no cais. Para o sector conserveiro galego, referencia mundial coa capital en Vigo, o encarecemento das materias primas pesqueiras opera en paralelo á suba dos custos industriais —enerxía para as plantas de procesamento, latas, aceites— nun efecto tesoira que comprime os marxes nun contexto en que o consumidor final tamén está a perder poder adquisitivo. O prezo do listado en Bangkok alcanzou os 2.000 dólares por tonelada, o nivel máis alto desde xullo de 2023, impulsado polo aumento do custo do combustible nos buques atuneiros. En Seychelles e Costa de Marfil, os prezos subiron ata 280 euros por tonelada entre marzo e abril, encarecendo a materia prima que alimenta as liñas de produción das fábricas galegas.
A nivel macro, o BCE elevou os tipos de interese ata o 2,25% a mediados de xuño de 2026, nunha decisión que encarecerá o acceso ao crédito para as pequenas e medianas empresas do sector agroalimentario e pesqueiro, precisamente as que máis necesitan financiamento de circulante para absorber o choque de custos. O propio Fondo Monetario Internacional alerta de que, se os prezos da enerxía e os alimentos non retroceden, a inflación mundial seguirá medrando e podería pór en marcha un novo ciclo de presións sobre os prezos especialmente duro para as economías que recén tiñan comezado a achegarse ás súas metas inflacionarias.
O panorama esixe respostas estruturais, non só parches de urxencia. A dependencia enerxética de Galicia dos mercados fósiles internacionais é, unha vez máis, a súa principal vulnerabilidade. A aceleración da transición cara ás enerxías renovables —nas que o país ten un potencial enorme, especialmente no eólico e no mariño— non é só un imperativo climático: é tamén a única política económica capaz de blindar a industria local fronte aos caprichos xeopolíticos dun sistema enerxético global en permanente crise. Mentres iso chega, as traballadoras e traballadores do mar e das conserveiras galiegas pagan o prezo máis alto dun conflito que se libra a milleiros de quilómetros pero que chega, puntual e cruel, a cada marea e a cada quenda de fábrica.