O Goberno central destaca o cumprimento do 90% das reformas acordadas coa UE, pero o rural galego e os sectores estratéxicos do país agardan aínda a materialización das promesas.
O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, aproveitou o acto ‘España verde e dixital. O impacto do Plan de Recuperación’, celebrado no Teatro Real de Madrid, para facer balance dos fondos Next Generation antes do peche do prazo de execución o vindeiro 31 de agosto. Ante un auditorio de ministras e ministros e representantes institucionais, Sánchez anunciou que España xa cumpriu nove de cada dez reformas acordadas coa Comisión Europea e que dous de cada tres euros do plan foron destinados á transición verde e dixital.
As cifras manexadas polo Executivo central son, sobre o papel, contundentes: un crecemento acumulado do 8,5% desde os niveis prepandemia, que supón un 40% máis que a media da eurozona; 22,5 millóns de persoas afiliadas á Seguridade Social; e máis de 60.000 millóns de euros en transferencias recibidas. O vicepresidente primeiro e ministro de Economía, Carlos Cuerpo, engadiu que a reforma laboral contribuíu a xerar arredor do 50% do novo emprego na zona euro e que o programa Kit Dixital chegou a máis de 900.000 pemes e autónomos.
Sen embargo, desde a perspectiva galega, o relato triunfal require matices importantes. Mentres o Goberno de Sánchez exhibe as plantas de baterías de Sagunto, Navalmoral da Mata ou Figuerolas como exemplos de cohesión territorial, Galicia permanece ausente nesa narrativa de grandes proxectos industriais tractores. O sector pesqueiro e a acuicultura, que representan a columna vertebral de moitas comunidades costeiras galegas, apenas aparecen mencionados nos documentos do Plan de Recuperación como receptores de fondos estruturais propios. O mesmo ocorre co sector forestal, coa industria naval ou co sector lácteo, todos eles fundamentais para a economía do país.
A vicepresidenta executiva da Comisión Europea, Teresa Ribera, presente no acto, incidiu en que Europa debe ‘eliminar barreiras innecesarias’ e pechar ‘brechas tecnolóxicas en sectores estratéxicos’, un obxectivo que en Galicia debería traducirse en apoio real á reindustrialización verde das comarcas do interior e á modernización sostible do sector primario, non só en declaracións institucionais.
O dato de que preto do 43% dos fondos foi a pemes e autónomos —uns 30.000 millóns de euros— é positivo, pero non abonda para transformar estruturalmente unha economía periférica como a galega se non vai acompañado dun enfoque territorial específico. A concentración das decisións de investimento en Madrid e nos grandes polos industriais do eixo mediterráneo reproduce o modelo centralista que historicamente relegou a Galicia a provedora de materias primas e man de obra.
O Goberno galego, pola súa banda, tampouco se libra de responsabilidade na deficiente xestión e absorción dalgúns dos fondos europeos que chegaron ao territorio. A burocracia e a falta de capacidade técnica en moitos concellos rurais dificultou o acceso das empresas máis pequenas a unhas axudas que, en teoría, debían ser o motor dunha transformación sen precedentes.
Sánchez anunciou ademais que o Consello de Ministros renovará o escudo social o vindeiro luns, cun paquete de 5.000 millóns en axudas fronte ao impacto das guerras e as crises inflacionistas. Tamén adiantou que o Goberno impulsará os Orzamentos Xerais do Estado de 2027, que deben ser ‘rigorosos no fiscal, expansivos no social e transformadores no dixital e ecolóxico’. A continuidade do modelo investidor asegurarase, segundo o presidente, a través do Fondo España Crece, con até 120.000 millóns de euros mobilizados entre recursos públicos e privados.
O reto para Galicia é conseguir que esa nova fase de investimento corrija os desequilibrios territoriais que os Next Generation non acabaron de resolver, garantindo que os sectores estratéxicos galegos —pesca, marisqueo, forestal, agroalimentario, naval— sexan protagonistas reais da transición verde e non meros espectadores dun proceso de modernización deseñado desde o centro.