A presidenta do BCE compareceu este luns ante o Parlamento Europeo e descartou máis apertos monetarios inmediatos, mentres o indicador hipotecario afoga as familias galegas con case 0,73 puntos máis que hai un ano.
Christine Lagarde compareció este luns, 22 de xuño, ante unha comisión do Parlamento Europeo en Bruxelas para defender a política monetaria do Banco Central Europeo (BCE) e lanzar unha mensaxe que os mercados levaban semanas agardando: non haberá, polo de agora, nova suba de tipos de interese en xullo. A presidenta da institución afirmou que a eurozona atravesa «un exceso inflacionario non demasiado persistente que require certo axuste moderado de política monetaria», pero que «aínda non vemos evidencia dun desanclaxe das expectativas de inflación nin de efectos de segunda ronda que xustifiquen unha resposta de política máis contundente nesta etapa».
O BCE subira os tipos en 25 puntos básicos o pasado 11 de xuño, o primeiro incremento en case tres anos, situando o tipo da facilidade de depósito no 2,25%. Aquela decisión, tomada baixo a presión dunha inflación da eurozona que alcanzou o 3,2% en maio —impulsada polo conflito con Irán e o encarecemento da enerxía—, rompía un longo período de estabilidade monetaria. Mais Lagarde subliñou ante os eurodeputados que ese movemento foi «puntual» e non o inicio dun novo ciclo agresivo de subidas. «O shock é demasiado grande como para ignoralo sen poñer en risco o noso obxectivo», recoñeceu, pero ao tempo tranquilizou os países do sur de Europa, onde o custo do crédito ameaza con afogar un crecemento aínda fráxil. O BCE mantén, así, a súa estratexia de ir «reunión a reunión», sen comprometerse a traxectorias prefixadas.
Esta postura moderada chega nun momento de máxima tensión para os fogares galegos con hipotecas variables. O Euríbor a 12 meses cotizaba este 22 de xuño no 2,809% de media provisional para o mes, case 0,73 puntos porcentuais por encima do peche de xuño de 2025, cando se situara no 2,081%. Trátase do terceiro mes consecutivo ao alza, e os datos falan con crueza: unha hipoteca media de 167.000 euros a 25 anos con un diferencial do 0,75% pode encarecerse en torno a 60 euros ao mes respecto ao ano pasado, uns 720 euros máis ao ano para economías domésticas que xa sufren o azote da inflación enerxética e alimentaria.
O impacto non é neutro nin abstracto. As familias galegas, cunha renda media inferior á media estatal e con sectores produtivos —marisqueo, pesca, conserva, forestal, téxtil— que operan con marxes axustadas, resenten de xeito especialmente agudo o encarecemento do financiamento. Non só se trata das hipotecas: o acceso ao crédito das pequenas e medianas empresas, peme que vertebran o tecido económico de Galicia, depende directamente do custo do diñeiro que fixa Frankfurt. Cada décima que sobe o Euríbor é un freo á investimento, á contratación e ao consumo local.
A lóxica detrás da suba de xuño non é inocente. O BCE actuou, segundo recoñeceu a propia Lagarde, baixo a presión dos «falcóns» do norte de Europa —Alemaña e Países Baixos á cabeza—, que temen un descontrol de prezos. Son os países do sur, Italia e España entre eles, os que máis padecen as consecuencias dun crédito máis caro, mentres os grandes fondos e a banca de investimento xestionan estes movementos como oportunidades. A arquitectura do BCE segue respondendo a intereses que non sempre coinciden cos das clases traballadoras e as familias con menor capacidade de negociación financeira.
Os analistas estiman que o Euríbor se moverá entre o 2,6% e o 2,9% durante o que resta de 2026, e que cara a 2027-2028 podería estabilizarse arredor do 2%, sempre que a inflación da eurozona converxa cara ao obxectivo do 2%. Mais esa perspectiva de alivio a medio prazo chega tarde para os fogares galegos que teñen revisión hipotecaria nestes meses. O incremento xa é un feito consumado nos seus recibos.
As declaracións de Lagarde este luns ofrecen certa tregua ao descartar subidas inmediatas, pero non resolven o problema estrutural: a política monetaria do BCE está deseñada para toda a eurozona, sen mecanismos de protección diferenciada para as economías e territorios máis vulnerables. Galicia, cunha demografía envellecida, cunha emigración xuvenil que non cesa e con sectores estratéxicos que necesitan investimento público e financiamento accesible para a transición ecolóxica e a modernización produtiva, non pode permitirse que o custo do diñeiro sexa un lastre engadido.
O que está sobre a mesa é, en definitiva, quen paga o axuste. A estabilidade de prezos é un ben colectivo, pero o seu custo recae sempre de forma desproporcionada sobre as rendas medias e baixas. Mentres a presidenta do BCE tranquiliza mercados en Bruxelas, en Galicia miles de fogares calculan canto máis terán que pagar na próxima revisión da súa hipoteca.