O IEEFA alerta de que a UE substituíu a dependencia do gas ruso por unha nova servidume enerxética a Washington, co GNL americano como o máis caro do mercado
Europa está a consolidar en 2026 un dos cambios estruturais máis profundos do seu sistema enerxético: case dous terzos do gas natural licuado (GNL) que importa o continente procederá dos Estados Unidos, segundo o último informe do Instituto de Economía Enerxética e Análise Financeira (IEEFA). Unha dependencia que non para de crecer e que, lonxe de garantir soberanía enerxética, ameaza con encadear a Europa —e con ela a Galicia— á volatilidade dos mercados norteamericanos e ás decisións políticas de Washington.
Os datos son elocuentes. Segundo o European LNG Tracker do IEEFA, as importacións europeas de GNL estadounidense máis que triplicáronse entre 2021 e 2025, como consecuencia directa da ruptura das relacións enerxéticas con Rusia tras a invasión de Ucraína. En 2025, o gas americano xa representaba o 57% das importacións europeas de GNL; no primeiro trimestre de 2026, esa porcentaxe escalou ao 63%. O organismo prevé que a tendencia se consolide a lo longo do ano ata superar os dous terzos, e que para 2028 a UE poida chegar a depender dos EEUU para o 80% das súas importacións de GNL.
A analista principal de enerxía para Europa no IEEFA, Ana María Jaller-Makarewicz, non deixa lugar a dúbidas: “O cambio de Europa do gas de gasoduto ao GNL tiña como obxectivo proporcionar seguridade de subministración e diversificación. Con todo, as interrupcións causadas pola guerra no Oriente Medio e a excesiva dependencia do GNL estadounidense mostran que o plan de Europa fracasou en ambos os dous aspectos”. O GNL converteuse, nas súas propias palabras, no “talón de Aquiles” da estratexia enerxética europea.
O contexto que explica este quenlle é dobre. Por un lado, a UE busca eliminar as importacións de gas ruso antes de finais de 2027, baixo a estratexia REPowerEU. Por outro, a crise no Oriente Medio provocou graves interrupcións nas exportacións de GNL de Qatar, cuxa infraestrutura sufriu danos que reducirían a súa capacidade exportadora nun 17%, obrigando a Europa a mirar cara a Washington. O resultado é que os stocks de gas subterráneo europeos remataron o inverno 2025-2026 por debaixo do 30%, o nivel máis baixo en nove anos.
Pero hai un problema adicional que afecta directamente á industria galega e aos fogares de todo o país: o GNL estadounidense é, de media, o máis caro para os compradores europeos. Os custes de licuefacción, transporte transoceánico e regasificación engaden un sobrecusto estrutural que non existe co gas de gasoduto. España pagou en 2025 arredor de 3.700 millóns de euros aos produtores estadounidenses, convertíndose no segundo maior importador de GNL de toda a UE. No primeiro trimestre de 2026, o 55% do GNL que entrou no Estado chegou desde os EEUU.
Para Galicia, esta dependencia non é un asunto abstracto. A industria galega —desde as conserveiras do litoral ata o sector naval e o automobilístico de Vigo, pasando pola actividade pesqueira e as empresas agroalimentarias— é intensiva en consumo enerxético. Un gas máis caro encarece os custes de produción, comprime marxes e pon en risco postos de traballo. Os fogares galegos, especialmente os máis vulnerables das zonas rurais e do interior, sofren tamén o impacto directo nun contexto de prezos xa moi elevados desde a crise enerxética de 2022. O Observatorio Galego da Acción Climática (Ogacli) xa advertiu que o sector enerxético fósil segue sendo responsable do 67,6% das emisións contaminantes no país, un dato que subraia a urxencia da transición.
O IEEFA estima que os países da UE gastaron ao redor de 117.000 millóns de euros en importacións de GNL estadounidense entre principios de 2022 e mediados de 2025. Mentres tanto, a organización advirte dunha nova contradición: a pesar de que a demanda europea de GNL podería caer un 23% entre 2025 e 2030, varios estados seguen construíndo ou planificando novas terminais de regasificación, arriscándose a xerar activos inútiles que triplicarían a capacidade respecto á demanda real en 2030.
A Comisión Europea recoñece o problema. A vicepresidenta executiva Teresa Ribera dixo este ano que a UE debe evitar substituír unha dependencia enerxética por outra e acelerar o investimento en renovables e electrificación. En abril de 2026, a Comisión lanzou a iniciativa AccelerateEU para impulsar a produción limpa e reducir a exposición aos volátiles mercados internacionais de combustibles fósiles.
Dende unha perspectiva galega e soberanista, a solución non pode vir da man de novos contratos de longo prazo con multinacionais gasísticas norteamericanas. A saída estrutural pasa por acelerar con decisión a transición cara ás enerxías renovables —eólica, fotovoltaica, maremotriz—, apostar pola eficiencia enerxética no tecido industrial e doméstico, e reclamar desde Galicia políticas enerxéticas que prioricen o interese común sobre a rendibilidade corporativa. Mentres Europa segue atada ao GNL de Trump, a factura enerxética sígua pagando, como sempre, a xente traballadora.