O acordo de paz entre EEUU e Irán e a reapertura do estreito de Ormuz desfán meses de tensión enerxética que asfixiaron os custos da pesca, o transporte marítimo e a industria.
O prezo internacional do petróleo encadea días de caídas pronunciadas e sitúase xa en contorna aos 77 dólares por barril, borrando case todas as ganancias acumuladas desde o inicio do conflito militar entre Estados Unidos, Israel e Irán o pasado 28 de febreiro de 2026. O desplome, que acumula preto dun 8% nas últimas xornadas, é a consecuencia directa do acordo de paz preliminar asinado o 19 de xuño en Suíza, con mediación de Paquistán e Qatar, que pon fin a 107 días de guerra e abre a porta á reapertura do estratéxico estreito de Ormuz.
A crise enerxética desatada por ese conflito foi definida pola Axencia Internacional da Enerxía como “o maior desafío de seguridade enerxética global da historia”. O peche do estreito de Ormuz, por onde transitaba o 20% do cru mundial e unha proporción significativa do gas natural licuado, disparou os prezos desde os 72 dólares previos á guerra ata picos que rozaron os 120-126 dólares por barril en abril. Marzo de 2026 rexistrou un dos maiores saltos mensuais na historia do mercado do petróleo, cun Brent que escalou máis do 50% nun só mes.
Para Galicia, potencia pesqueira e naval de primeira orde, estes meses foron de auténtica asfixia económica. O combustible representa máis da metade dos custos operativos dunha embarcación de pesca, segundo datos do sector. Cando o gasoil se dispara, a flota amarra; cando baixa, recupera marxes e viabilidade. Hoxe, o gasóleo de uso pesqueiro en España ronda os 1,53 euros o litro, aínda por riba dos niveis precrisis pero nunha senda baixista que o sector leva agardando desde hai meses.
A reapertura gradual de Ormuz —o estreito retirará as minas durante os primeiros 30 días do acordo— representa un alivio estrutural para toda a cadea de valor marítima. Uns 600 buques estaban represados á espera de transitar polo paso, e a súa saída progresiva incrementará a oferta global de cru, consolidando a presión á baixa nos prezos. Para os portos de Vigo e A Coruña, que centralizan gran parte do tráfico pesqueiro e mercante galego, unhas tarifas de combustible máis razoables melloran a competitividade das operacións e o custo dos fletes.
Porén, sería inxenuo celebrar o abaratamento do cru sen contextualizalo criticamente. A baixada de prezos non é produto dunha transición enerxética planificada nin dunha redución estrutural da dependencia do petróleo; é o resultado dun cesamento provisional dun conflito bélico promovido polos intereses xeoestratéxicos de potencias como EEUU e Israel, con mediación de estados non democráticos. O acordo cobre apenas 60 días, durante os que se negociarán o programa nuclear iraní, o levantamento de sancións e os mecanismos de verificación. Irán, ademais, incorporou ao texto unha cláusula controvertida que contempla o cobro de tarifas polo uso do estreito, o que xenerou preocupación inmediata en Europa.
O analista Rory Johnston, fundador de Commodity Context, advertiu que calquera reapertura do estreito provocaría unha caída inmediata de entre 10 e 20 dólares polo posicionamento especulativo, pero que o alivio será temporal: os atascos na cadea de subministración, os danos nas infraestruturas e as interrupcións de produción manterán o mercado tenso, “anclando probablemente o Brent nun rango de 80 a 90 dólares” en lugar de volver aos niveis previos á guerra.
Para as traballadoras e traballadores do mar galego —redeiras, tripulacións, persoal das lonxas—, calquera rebaixa nos custos do gasóleo é un respiro benvido tras meses de marxes negativos. Pero a dependencia estrutural dunha flota dieselizada das flutuacións xeopolíticas do petróleo volve poñer sobre a mesa un debate inescusable: a aceleración da transición enerxética no sector pesqueiro, con inversión pública en propulsión alternativa e eficiencia enerxética, é a única garantía de soberanía real fronte ás crises que virán. O petróleo baixou hoxe; subirá de novo mañá. Galicia non pode seguir sendo reféns desa ruleta.