Hipotecas máis caras, crédito máis caro para as pemes e un aforro que mellora moi timidamente: así afecta á cidadanía galega o xiro do Banco Central Europeo.

O Banco Central Europeo (BCE) pechou o 11 de xuño de 2026 un capítulo que moitas familias e empresas galegas temían: a institución monetaria elevou os tipos de interese en 25 puntos básicos por primeira vez desde setembro de 2023, rompendo tres anos sen subidas. O tipo de facilidade de depósito pasou do 2% ao 2,25%, o das operacións principais de financiamento ao 2,40% e o da facilidade marxinal de crédito ao 2,65%, con efectos desde o 17 de xuño. A decisión, tomada por unanimidade do Consello de Goberno, non chegou como sorpresa: máis do 97% dos analistas financeiros xa a descontaban.

A guerra en Oriente Próximo —en particular o conflito con Irán— é a razón esgrimida polo BCE para xustificar o xiro. A inflación na eurozona disparouse ata o 3,2% en maio, o nivel máis alto desde 2023, dous puntos por riba do obxectivo oficial do 2%. A inflación subxacente, que exclúe enerxía e alimentos, tamén escalou ata o 2,5%. O propio BCE recoñece que “a guerra en Oriente Próximo está a xerar presións inflacionistas” e que a decisión é axeitada nos diferentes escenarios posibles. Pola súa banda, Christine Lagarde non descartou novas subidas, ao sinalar que o banco central fará “o seu traballo” e seguirá “facéndoo”.

Pero o prezo desta loita contra a inflación recae, unha vez máis, sobre as costas das clases traballadoras e das pequenas e medianas empresas. En Galicia, coma no resto do Estado, o impacto é inmediato e múltiple. O euríbor a doce meses, referencia das hipotecas variables, pechou maio no 2,804% e os expertos alertan de que podería superar o 3% en cuestión de semanas. Segundo a asociación de usuarias e usuarios financeiros Asufin, cada revisión do euríbor supón máis de 42 euros mensuais de incremento por cada 100.000 euros nunha hipoteca a 25 anos. Para un préstamo de 300.000 euros —importe habitual para unha vivenda nas cidades galegas—, a cuota podería subir uns 120 euros ao mes.

Pero non son só as hipotecas. Os créditos ao consumo, os préstamos persoais e, sobre todo, as liñas de financiamento das pemes encareceranse de forma automática. As pequenas e medianas empresas galegas —columna vertebral do tecido produtivo nos sectores pesqueiro, agroalimentario, forestal e téxtil— veranse obrigadas a asumir un maior custo financeiro nunha conxuntura xa de por si complicada pola incerteza xeopolítica. O encarecemento do crédito tende a enfriar a actividade económica e o consumo, o que pode ter efectos especialmente graves para o comercio local e a hostalería rural. Ademais, a revisión á baixa do PIB da eurozona —que se contraeu un 0,2% no primeiro trimestre de 2026— alimenta os temores dunha estagflación que malia así o BCE non dubidou en agudizar.

A cara supostamente positiva da subida —a mellora da retribución do aforro— é, por agora, moi limitada. Unha semana despois da decisión do BCE, só dúas entidades axustaron a rendibilidade dos seus depósitos a un ano, os produtos máis contratados polas aforradores españolas e galegas. Boa parte dos axustes producíranse xa antes, en previsión da subida. E o máis preocupante: nin o depósito máis rendible do mercado bate actualmente a inflación. Con prezos subindo ao 3,2% na eurozona e o Banco de España elevando a súa previsión para España ata o 3,6%, as persoas aforristas seguen a perder poder adquisitivo en termos reais, aínda cando coloquen os seus cartos nos produtos máis competitivos.

Os grandes bancos, como tantas veces, mostran un comportamento asimétrico: trasladan con rapidez as subidas ao custo do crédito pero van moi lentos en mellorar a rendibilidade do aforro dos seus clientes. Non é un fenómeno novo, pero si un patrón que as autoridades reguladoras deberían abordar con máis contundencia. Mentres as entidades financeiras acumulan beneficios récord aproveitando o diferencial entre o que cobran por prestar e o que pagan por captar, as familias con hipoteca variable e as pemes que necesitan financiamento absorben o impacto enteiro.

O BCE, pola súa parte, mantén que actuará “reunión a reunión” en función dos datos. Os mercados xa descontan polo menos outra subida adicional antes de que remate 2026, o que podería levar o tipo de depósito ao 2,5%. Un camiño que, de confirmarse, agravará aínda máis a presión sobre os fogares galegos e sobre un tecido empresarial que necesita crédito accesible, non castigos monetarios ao servizo dun obxectivo inflacionario que ten as súas raíces non no consumo excesivo, senón na especulación enerxética e nas consecuencias dun conflito bélico no que a cidadanía europea non ten ningún papel.