Bruxelas impulsa investimentos en natureza e plans de restauración nos estados membros, cun retorno económico de entre 4 e 38 euros por cada euro investido.
Con motivo do Día Mundial da Biodiversidade, celebrado este ano baixo o lema ‘Actuar localmente para un impacto global’, a Unión Europea fixo balance dos avances na protección e restauración dos ecosistemas, de cara á COP17 do Convenio sobre Diversidade Biolóxica das Nacións Unidas, que se celebrará en Ereván, Armenia, este outubro.
A biodiversidade deixou de ser un asunto puramente ambiental para converterse nunha cuestión económica e de seguridade. Segundo os datos manexados pola Comisión Europea, cada euro investido en restauración da natureza xera un retorno de entre 4 e 38 euros en beneficios económicos, a través de ecosistemas máis saudables, auga máis limpa, agricultura máis resiliente e menor vulnerabilidade ante os desastres climáticos. Unha proporción que debería chamar a atención de calquera responsable de política económica, tamén en Galicia.
No marco do Regulamento de Restauración da Natureza, os estados membros están a elaborar os seus Plans Nacionais de Restauración, con medidas concretas para recuperar ecosistemas degradados. Estes plans buscan mellorar a calidade da auga, reducir o risco de inundacións e incendios forestais, protexer os polinizadores e reforzar os medios de vida locais, aspectos todos eles de especial relevancia para un país como Galicia, cuxo territorio e economía dependen en boa medida da saúde dos seus bosques, ríos, costas e terras agrícolas.
A rede Natura 2000, que abarca máis de 27.000 espazos protexidos en toda Europa, segue sendo o eixo central da política de biodiversidade comunitaria. Galicia conta cunha presenza significativa nesta rede, o que converte á comunidade nun territorio clave tanto para a conservación como para o turismo sostible e as comunidades rurais que se sustentan destes espazos.
Para escalar os investimentos privados en natureza, a Comisión Europea avanza na súa Folla de Ruta cara aos Créditos de Natureza, un mecanismo deseñado para crear incentivos económicos que atraian capital privado cara á restauración e conservación dos ecosistemas. O pasado 21 de maio, Bruxelas reuniu responsables políticos, investidores, entidades financeiras e empresas para explorar vías concretas de desbloqueamento dese capital. Este debate continuará na EU Green Week 2026, que se celebrará en Bruselas os días 3 e 4 de xuño de 2026 baixo o lema de investir nunha economía positiva para a natureza.
A nivel global, a UE apoia o Fondo Cali, un mecanismo innovador de financiamento que pretende que os beneficios derivados do uso comercial da información xenética dixital reviertan de forma xusta na conservación da biodiversidade. Sectores como a farmacéutica, a cosmética, a biotecnoloxía ou as sementes están directamente implicados neste proceso.
A comisaria de Medio Ambiente, Jessika Roswall, subliñou que “a natureza non é un luxo” e que “os solos saudables, os bosques, as humidades e os océanos sustentan as nosas economías, a nosa saúde e a nosa seguridade”. Palabras que resoan con especial forza nun contexto galego onde a degradación forestal, a presión sobre os recursos mariños e a perda de biodiversidade agrícola representan ameazas reais para o tecido produtivo do país.
A UE presentou ademais o seu 7º Informe Nacional ante o Convenio sobre Diversidade Biolóxica, sendo o primeiro partido en facelo de cara á COP17. O documento recoñece que, malia os avances, o ritmo de implementación debe acelerarse de forma significativa para acadar os obxectivos do Marco Global Kunming-Montreal para 2030, que inclúen protexer o 30% da terra e o mar e restaurar os ecosistemas degradados.
Dende unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que os mecanismos de financiamento baseados en créditos e mercados de natureza non están exentos de riscos: a súa aplicación sen controis rigurosos podería derivar en procesos de ‘greenwashing’ ou na mercantilización dos commons naturais, afectando especialmente ás comunidades rurais e pesqueiras que dependen destes recursos. A participación das poboacións locais e das comunidades indíxenas, explicitamente recoñecida no proceso da COP17, resultará determinante para que estas políticas respondan realmente ao interese xeral e non aos intereses do capital financeiro.